REPORTAGE

'De schade komt wel degelijk door deze uitzending'

De rechtszaak tussen Tinkebell (Katinka Simonse, 36) en Omroep Brabant over een omstreden uitzending heeft bij tijd en wijle veel weg van een echtscheidingsprocedure. De inzet: reputatie, eer en geld.

Kunstenares Tinkebell op de stand van TORCH tijdens de vijftiende editie van Art Rotterdam, 5 februari 2014. Foto anp

'Ik vertrouwde hem. Ik vertrouwde hem volledig', zegt kunstenares Tinkebell donderdag in de Amsterdamse rechtbank. 'Maar hij liegt.' Hij, journalist Marcel Huisman van Omroep Brabant, zou een fragment van hun telefoongesprek zonder haar toestemming hebben uitgezonden, en bovendien op misleidende wijze hebben bewerkt.

Vluchtelingengezin

Volgens de raadsvrouw van Tinkebell wilden haar cliënt en Huisman ooit hetzelfde: het beste voor het gezin. Het vluchtelingengezin Amiri, dat vorig jaar uit elkaar werd gehaald toen vader Feda naar Kabul werd uitgezet vanwege zijn vroegere werk voor de beruchte geheime dienst. Tinkebell ontfermt zich over dochter Tamana. Reist met haar mee naar Afghanistan en treft haar vader in het ziekenhuis, naar eigen zeggen mishandeld door Nederlandse marechaussees. Verslaggever Huisman volgt het gezin, dat in de Brabantse dorpje Heeze woont, voor de regionale omroep. Hij heeft een tijd lang bijna dagelijks contact met de kunstenares. Ze stuurt hem ook beelden, die ze filmt voor haar kunstproject.

Nu kijkt hij haar niet meer aan, zij hem ook niet. Achter Tinkebell, meisjesachtig gekleed als altijd, zit een bonte verzameling mensen. Vertrouwelingen, vrienden en stagiaires. Op haar neus de kenmerkende roze bril, modelletje jaren zestig. Aan de andere zijde van de zaal zit Huisman met adjunct-hoofdredacteur Marjo L'Homme en twee advocaten. Als Tinkebell opnieuw zegt dat er met de geluidsband is gerommeld wordt in de hoek van team Brabant nadrukkelijk gegnuifd.

Geluidsband

Het omslagpunt was één telefoontje tussen Huisman in Nederland en Tinkebell in Afghanistan, waarin de verslaggever zijn twijfels over het verhaal van de Amiri's deelt. Hij heeft een anonieme bron gesproken, die zegt dat het gezin een toneelstukje opvoert. De journalist gebruikt het gesprek met de kunstenares voor een uitzending, waarin we Tinkebell onder andere horen zeggen dat de kans dat het gezin acteert 'heel aannemelijk is'. Het bericht wordt veelvuldig overgenomen, maar haar citaten zijn uit hun context is getrokken, stelt Tinkebell. 'Het is een compilatie van allerlei losse zinnen, die op suggestieve wijze zijn gemonteerd. Marcel twijfelde aan hun verhaal, ik niet. Mijn opmerkingen waren heel hypothetisch.'

Hard bewijs zou uitkomst bieden, maar zo simpel blijkt het in deze zaak niet te zijn. De kunsteneres zegt aanvankelijk het gesprek te hebben opgenomen, maar vertelt later dat dit niet het geval is. Omroep Brabant laat eerst aan de Volkskrant weten de geluidsband kwijt te zijn, maar komt later toch met een opname op de proppen. Daarin ontbreekt een half uur en is duidelijk geknipt, zegt team Tinkebell, zodat het lijkt alsof de kunstenares uit zichzelf twijfelt. Waarom vraagt Omroep Brabant niet meer informatie bij de telecomprovider op, wil de raadsvrouw van de kunstenares weten. De advocaat van de tegenpartij erkent dat deze opname maar een deel van het gesprek betreft, maar zegt niet veel te voelen voor extra handelingen: 'Alles dat we inbrengen wordt door Tinkebell in twijfel getrokken. Overal hebben we mee gerommeld. Dat gaat ook gebeuren als wij gegevens bij de provider opvragen.'

Imago

Er wordt op de man gespeeld, en ook op de vrouw. Het omstreden imago van Tinkebell - dodekattentas, hamsterballen - komt ook aan bod. De advocaat van Omroep Brabant noemt haar beschuldigingen 'schaamteloos' en zegt dat de reputatieschade al voor deze berichtgeving gaande was, door Tinkebells eigen projecten.

De kunstenares zegt haar imago maar al te goed te kennen. 'Ik mag dan bizarre dingen doen, dit gesprek staat me nog heel helder voor de geest. De schade komt wel degelijk door deze uitzending, en is niet te overzien. Mijn werk bestaat voor een groot deel uit lobbyen en netwerken. Met mensen praten. Sinds dit bericht merk ik dat zij me minder snel vertrouwen.'

De 'Popple' van Tinkebell. Zij construeerde het werk uit een honden- en kattenkadaver. De constructie is zo, dat de hond kan worden gevouwen tot een poes en andersom. Volgens Adriaan van der Haave van galerie Torch wil de kunstenares aangeven dat je juist niet op zo'n manier met beesten moet spelen. Foto anp

Auteursrechten

De kunstenares wil naast eerherstel ook geld zien, want voor het uitzenden van haar beelden uit Afghanistan is nooit betaald. Omroep Brabant bood haar eerder 1400 euro, maar dan moest ze wel de hele zaak laten rusten. Tinkebell wil een rectificatie en 8000 euro. Is er echt geen kans dat de kunstenares en de omroep er qua geld wel uitkomen, wil de rechter nog weten. 'Dat jullie het in ieder geval eens worden over die auteursrechten?'

Het zit er niet in, het vertrouwen is weg. Beide partijen hebben camera's in de rechtszaal opgesteld, maar willen onder geen enkel beding bij de ander in beeld. 'Omroep Brabant mag ons alleen filmen als de zaak integraal wordt uitgezonden', zegt Tinkebell buiten tegen zakenpartner Mirjam van der Veldt, die de zaak op Twitter probeert te verslaan. 'Er wordt helemaal nergens meer in geknipt. Tweet jij dat even?'

De rechter doet op 6 juli uitspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.