'Damesporno, voetballers en koken, daar moet de boekenbranche het van hebben'

Ondanks absurd hoge verkopen van de 'Vijftig tinten'-trilogie daalde de boekenomzet vorig jaar 7,6 procent. Uitgevers hopen te overleven door overal op te beknibbelen, inclusief nieuw literair werk.

Een vrouw in de boekenwinkel van Selexyz in Maastricht. Beeld ANP

Onwaarschijnlijke aantallen zijn er vorig jaar verkocht van de Vijftig tinten-trilogie, misschien wel op weg om het best verkochte boek in de historie te worden, na de Bijbel dan. Ook boeken over voetballers (Gijp, over René van der Gijp en Geen genade, over Andy van der Meijde) deden het met Sinterklaas en Kerst buitengewoon goed. Net als de laatste Jamie Oliver.

Maar daarna wordt het heel snel heel veel minder. 'Damesporno, de voetballers en koken, daar moeten we het van hebben. En dan houdt het ook op', zegt literair agent Paul Sebes. 'Als je alle andere verkochte boeken bij elkaar optelt, is die stapel kleiner dan die onvoorstelbare Vijftig tinten-hype. Midsellers bestaan steeds minder. Het is een megaseller, of het is bijna niks.'

Maar zelfs de zinderende belevenissen van de jonge, onbevangen literatuurstudente Anastasia Steele en haar mysterieuze miljardair Grey hebben de boekenbranche niet overeind kunnen houden. Volgens cijfers van Gfk daalde de omzet vorig jaar met 7,6 procent tot 544 miljoen euro. De marktonderzoeker wil de cijfers niet bevestigen, omdat ze vandaag officieel gepresenteerd worden op 'Vers voor de Pers', de beurs waar de boekenbranche de plannen voor het komende seizoen onthult. Daar lagen vroeger indrukwekkende stapels te glanzen, maar die tijd lijkt voorbij.

'De voorjaarscatalogus van Meulenhoff was altijd een telefoonboek. Nu lijkt het meer een folder', zegt Sebes. De teruglopende omzetten zijn ook zichtbaar in de winkelstraten. Volgens onderzoeksbureau Locatus daalde het aantal boekwinkels vorig jaar tot 728: 519 zelfstandige en 209 als onderdeel van een keten. Dat zijn er 38 minder dan aan het begin van het jaar. De redding van het prestigieuze Selexyz, dat bij De Slegte introk, is nog maar gedeeltelijk verwerkt in die cijfers.

'Dramatisch slecht'
Bij literaire uitgevers groeien de zorgen. 'Het gaat dramatisch slecht. Iedereen heeft op de boekenbeurs in Frankfurt een pornografische trilogie aangeschaft, maar daar red je het ook niet mee', zegt een redacteur van een uitgeverij die niet met zijn naam in de krant wil. 'Vroeger had je titels waarvan altijd wel een stuk of tienduizend verkocht werden. Nu zijn dat er nog geen duizend. Dan kom je niet eens uit de kosten. Er gaan straks uitgevers failliet. Of er komen meer fusies.'

Om dat te voorkomen, beknibbelen de uitgevers op de kosten. Voorschotten voor auteurs worden verlaagd of geschrapt en beursbezoek wordt kritisch bekeken. 'Londen, Frankfurt en twee keer New York, dat was tot voor kort vrij normaal. Nu niet meer', zegt Paul Sebes. 'Ik hoorde onlangs van een uitgeverij waar twee vertrokken redacteuren niet worden vervangen. Bij een literaire uitgeverij is dat zomaar eenvijfde van het personeel.'

Lees het volledige verhaal in de Volkskrant van vandaag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.