'Als ze me opnieuw zouden vragen, zou ik wéér meedoen met Wie is de Mol'

Interview Janine Abbring (2012), nieuwe presentator Zomergasten

'Hallo wereld, ik leef nog!' In 2012 brak ex-Jakhals Janine Abbring haar rug tijdens de opnames van Wie is de mol? in Zuid-Afrika. De opdracht was: van 11 meter hoogte in het water springen. 'Ik riep nog: wat is het ergste dat ons kan gebeuren?'

Een half jaar later had verslaggeefster Evelien van Veen onderstaand interview met Abbring. Vandaag werd bekend dat Abbring de nieuwe presentator van Zomergasten wordt.

Beeld anp

'Dat eerste ziekenhuis in Zuid-Afrika was zo afschuwelijk', zegt Janine Abbring. 'Ik lag op een grote intensive care met 35 mensen op een zaal. Om vier uur 's ochtends floepten de tl-buizen aan en werd ik hardhandig gewassen door Nigeriaanse verpleegsters in een winterjas - het was daar winter, ze hadden het koud. Het was een soort nachtmerrie. Van de zeep die ze gebruikten kreeg ik overal jeuk, maar ik kon me niet krabben. Als ik huilde omdat ik eenzaam was en bang en pijn had, zeiden ze alleen maar (zet een boze stem op): Why you cry?'

Ze 'leeft op een mengsel van paracetamol en alcohol', zegt presentatrice Janine Abbring (ex-Jakhalzen, nu Vroege Vogels). Pijn heeft ze elke dag en hardlopen kan ze misschien nooit meer. Vandaag is het op de dag af een half jaar geleden dat ze in Zuid-Afrika van een rots sprong en haar rug brak. Ze was daar als deelnemer aan het tv-programma Wie is de Mol?, tot dan toe een droom: 'Ik heb jaren schaamteloos lopen lobbyen om erin te komen. Het is dat de kandidatenbegeleider homo is, anders was ik ervoor met hem naar bed gegaan.' Anderhalve week bleef het geheim, daarna lekte het nieuwtje uit: 'Zwaar ongeluk bij Wie is de Mol?' De opnamen voor het programma werden na een dag hervat. Zonder Abbring, die uiteindelijk langer in Zuid-Afrika bleef dan alle andere kandidaten; ze lag er zes weken in het ziekenhuis voor ze terug kon naar Nederland.

Straks, in januari (dat was dus in 2013, red.), ziet heel Nederland op tv hoe jij je rug breekt. Wat vind je daarvan?

'Als tv-maker snap ik heel goed dat je het niet níet kunt uitzenden. Ik heb de beelden al gezien. Het is een wijd shot van de waterval waarboven we stonden, je ziet me springen en het water raken. Daar stopt het. Het gehuil en de ellende daarna is niet te zien.

'Grappig: in mijn vriendenkring was meteen duidelijk wie bij een commerciële omroep werkt en wie niet. Een vriendin van de KRO zei: 'Jezus, dat hebben ze toch niet gedraaid?' Een vriend die bij SBS werkt: 'Jezus, dat hebben ze toch wel gedraaid?' Niet dus, iedereen heeft zijn camera losgelaten om te komen helpen. Je ziet alleen een keurige sprong. Iedereen zal wel denken: hoe heeft dat mens het voor elkaar gekregen om daarmee haar rug te breken?'

Wat is er precies gebeurd?

'De opdracht was: van 11 meter hoogte in het water springen. Dat is heftig, een olympische duiktoren is 10 meter. De mensen met hoogtevrees trokken wit weg. Ik vond het ook doodeng, maar ik wilde het wél doen. Ik riep nog: wat is het ergste dat ons kan gebeuren? 'Nou', zei iemand, 'dat je doodgaat.'

'Je komt met een enorme klap in het water terecht. Dat was diep genoeg, daar lag het niet aan. Ik ben ook niet op een steen terechtgekomen, alles was van tevoren uitvoerig gecheckt. Ik heb in een reflex mijn rug hol getrokken en daarmee een wervel verbrijzeld en banden en pezen gescheurd. Je hebt dus kennelijk genoeg kracht om je eigen rug te breken. Weer een nieuw talent ontdekt.'

Voorzichtig, stijfjes loopt ze naar haar laptop. 'Wil je een paar foto's zien?' Het blijken röntgenfoto's van de stellage die in haar rug is gebouwd om haar overeind te houden: ijzeren platen, schroeven, een stuk 'verpulverde Janine-rib' waarvan een nieuwe wervel is geknutseld. 'Er zit een soort stretchbed in mijn lijf en dat gaat er niet meer uit.'

Tekst gaat verder onder de video

Beeld AVROTROS

Survivalmodus

Abbring woont in een dorp met 411 inwoners op het Noordoost-Groningse platteland. Het interview vindt plaats in de Amsterdamse bovenwoning van haar beste vriend, de schrijver Arjen Lubach, bij wie ze vaak logeert als ze in Hilversum moet zijn. Nu is dat anderhalve dag per week: op vrijdag is ze op de redactie van Vroege Vogels ('Daar is een kolfkamertje waar ik tussen de middag twee uur kan liggen'), op zondagochtend presenteert ze het radioprogramma. De rest van de week is ze thuis. Aan het revalideren. Maandag fysiotherapie, dinsdag zwemmen, woensdag rusten, dat werk. 'Ik ben erg van de yoga, maar dat gaat niet meer. In Zuid-Afrika heb ik al die weken in de survival-modus gestaan, ik was sterker dan ik dacht. Maar ik heb enorm gejankt toen mijn yogaleraar zei: 'Die tenen ga je nooit meer aanraken' - ik zal mijn rug nooit meer zo ver kunnen buigen. Toen ben ik even heel erg ingestort.'

'Ik heb vaak pech', heeft Abbring aan het begin van het gesprek gezegd. 'Fysiek dan.' Een voorbeeld: vorig jaar heeft ze een dubbele longembolie gehad. Trombose opgelopen onderweg in het vliegtuig naar Thailand, daar razende pijn van wat achteraf een bloedpropje in de longen bleek. 'Ik heb nachten rechtop in bed gezeten, maar een arts daar wuifde het weg: 'Heftig hè, Thai massage?' En ik hád me laten masseren. Misschien zat er een spier fout, ik wilde me niet aanstellen. Toen ik thuis bij de huisarts zat, liet die meteen een ambulance aanrukken. Ik had nooit terug mogen vliegen. De kans was groot dat ik het loodje had gelegd.'

Eigenlijk, zegt ze, is het een geluk dat ze dat had meegemaakt. Want toen ze daar in die poel in Zuid-Afrika plonsde, wist ze onmiddellijk: dit gaat niet goed. 'Toen ik aan de kant was gehesen, zei iedereen: niks aan de hand, je kwam goed terecht, met je voeten in het water. Maar ik weigerde overeind te komen. Het is een typische Happinezz-uitdrukking, maar door die longembolie heb ik geleerd naar mijn lichaam te luisteren. Ik voelde meteen dat er iets heel erg stuk was.

'We moesten die kloof uit, het begon al donker te worden. Ik ben op een plank gelegd en de mannen van de crew hebben mij, al klauterend, boven hun hoofd aan elkaar doorgegeven. Ik weet nog precies hoe ik naar de sterren lag te kijken en dacht: als er nu toch niets aan de hand is, is dit de grootste afgang ooit. Want ik wist het natuurlijk niet zeker. Later bleek dat het heel goed is geweest dat ik ben blijven liggen. Ik had een dwarslaesie op kunnen lopen als ik was gaan bewegen.'

Janine Abbring

Geboren 5 februari 1976, in Groningen

Opleiding
Havo en School voor Journalistiek, Zwolle

Loopbaan
1991 - 2001 Verslaggever Groninger Dagblad
2001 scoort nummer-3 hit Jelle samen met Arjen Lubach en treedt op in discotheken
2001 - 2007 Programmamaker en presentator bij RTV Noord
2007 - nu Eigenaar tv- en filmproductiebedrijf Nine Lives
2009 - 2011 Redactie, verslaggeving en montage De Jakhalzen bij DWDD
2011 - nu presentatie Vroege Vogels op radio en (vanaf voorjaar 2013) tv
2013 kandidaat in Wie is de Mol?

Hoe heb je die nacht in het ziekenhuis doorgebracht? Bang? Bellend?

'Allebei. Ik heb mijn vader gebeld. Als kandidaat van Wie is de Mol? mag je twee vertrouwenspersonen inlichten voor je vertrekt. Verder mag niemand weten dat je meedoet, dus je moet zeggen dat je op vakantie gaat, ofzo. Dat had ik tegen mijn vader gezegd, dat ik naar Frankrijk ging. En tegen mijn zus, uitgerekend de twee mensen met wie ik het meest close ben op de hele wereld, we spreken elkaar iedere dag. Mijn zus heeft net als ik geen relatie, ook geen kinderen, ze is mijn allerbeste vriendin. Maar ze kan geen geheimen bewaren, ze is een open boek; ik wilde het haar niet aandoen dat ze haar mond moest houden terwijl ik zo iets gaafs aan het doen was. Dus ik had bedacht: ik vertel het haar achteraf. Ik had Arjen gekozen als vertrouwenspersoon, en mijn vriend, met wie het net uit was, maar die wel heel dicht bij me staat.

'Goddank had ik de regels overtreden. Twee dagen voor vertrek heb ik toch óók aan mijn vader verteld dat ik naar Zuid-Afrika ging. Hij was de eerste die ik belde vanuit dat ziekenhuis. Mijn vader raakt nooit in paniek, ik wist dat hij me zou geruststellen. Hij zei meteen: 'Ik kom eraan.'

Ze heeft zes weken lang gezelschap gehad in Zuid-Afrika, vertelt Abbring: na haar vader kwamen twee vriendinnen, Arjen, vriend Rogier en haar zus. 'Mijn zus heeft een vriendin in Zuid-Afrika, die is meteen die eerste nacht naar me toe gekomen. Zij heeft als een leeuwin voor me gevochten. Zij heeft ervoor gezorgd dat ik ben overgeplaatst naar een goed ziekenhuis, geopereerd ben door de beste chirurg van het land. Wil je dat erin zetten, dat die mensen fantastisch zijn geweest? Dan laat ik het ze lezen.'

Janine Abbrink met Arjen Lubach Beeld anp

Twaalf dagen na het ongeluk twitterde je: 'Hallo wereld, ik leef nog! Al denkt mijn rug daar geloof ik anders over.' Hoe heb je die weken daarna doorgebracht?

'Ik kan er wel een boek over schrijven. Over mijn vriendin die mijn billen heeft afgeveegd, over de harde grappen die we hebben gemaakt. Tegen mijn favoriete zuster daar zei ik: 'The pain is so bad, I want to kill myself.' Antwoordde ze doodleuk: 'Please don't. That is so much paperwork for me.' Echt, zulke dingen helpen. Arjen en mijn vriend hebben de bizarste grappen voor me uitgehaald in het ziekenhuis, mijn zus en ik hebben ontzettend gelachen toen ze mij verzorgde in een guesthouse de laatste twee weken. Mijn vader is ook geweldig geweest. Hij blijft onder alle omstandigheden kalm, hij kan er alleen niet tegen als ik pijn heb. Dus als ik weer eens een naald in mijn lijf kreeg, zei hij: ik ga even een sigaar roken. Toen ik voor de eerste keer de tuin van het ziekenhuis in liep - mijn vader was alweer naar huis - zag ik daar een asbak vol stompjes van sigaren. Toen heb ik zo gehuild.'

Het is de vraag of het ooit goed komt met je rug, Rick Engelkes raakte flink gewond in Fort Boyard. Tijdens opnamen voor het programma 71 Graden noord is presentator Ernst-Paul Hasselbach in 2008 zelfs overleden. Vind je dat er te grote risico's genomen worden voor reality-tv?

'Ik heb met samengeknepen billen naar Sterren Springen zitten kijken waarin mensen die dat helemaal niet kunnen salto's moeten maken vanaf 10 meter hoogte. Iedereen hoopt dat er iets misgaat, heel Nederland lacht zich kapot als Patty Brard haar lip scheurt. Dat vind ik onbegrijpelijk, en het is ook nog eens live. Maar op Wie is de mol? ben ik geen seconde kwaad geweest. Dat is juist een schoolvoorbeeld van een integer programma waarbij geen onnodige risico's worden genomen en het veel meer gaat om het psychologische spel. Je wordt niet gepusht om gevaarlijke dingen te doen; ik had ook níet kunnen springen. Het blijft je eigen verantwoordelijkheid als kandidaat.'

Presentator Sipke Jan Bousema, die uit Expeditie Robinson stapte na een val, zei: 'Het is van de gekke en voor de gekken. Kandidaten doen het voor het geld, de aandacht, om hun carrière verder te helpen, maar je weet niet waar je aan begint.'

'Luister, Wie is de mol? is het enige programma in zijn soort waarvoor je niet betaald krijgt. Nog steeds is het een van de gaafste dingen die ik ooit heb gedaan. Het is net een zomerkamp, je krijgt onderling heel snel een band. Als ze me opnieuw zouden vragen, zou ik wéér meedoen.'

Het gaat schemeren, ze schenkt een glas wijn in. Hond Loïs - 'een huismerk' - snurkt zacht op de bank. Abbring vertelt over de dag dat ze ontslag nam bij RTV Noord, waar ze zes jaar werkte. 'Dat ging impulsief. Het programma dat ik maakte, stopte en ik sprak met mijn chef over wat ik dan zou gaan doen. Ik wilde een nieuwsprogramma ontwikkelen, stagiaires begeleiden, maar mijn chef vond dat ik maar productie bij de radio moest doen. Hij zei: 'Werk kan niet altijd leuk zijn.' Dat was een omslagpunt. Toen heb ik gezegd: voor jou niet misschien, maar voor mij wel. Ik ben meteen doorgelopen naar de directeur en heb gezegd: ik neem ontslag. Hij zei: 'Dat lijkt me een heel verstandig besluit.'

'Binnen een jaar huurden ze me weer in om alsnog dat nieuwsprogramma te maken. En het mooie is: toen ik in dienst was, mocht mijn hond niet mee, maar toen mocht ik dat opeens als enige wel. Ik ga nooit meer ergens heen zonder hond, hè, Loïs? Nog een jaar later werd ik gescout als Jakhals bij De Wereld Draait Door. Toen ben ik in Hilversum begonnen.'

Beeld anp

Je stapte over naar Vroege Vogels. Wat past beter bij je?

'Bij De Jakhalzen was de druk heel hoog. Het lijkt het leukste wat er is voor een tv-maker, maar ik heb in die tijd mijn vingers tot het bot afgekloven. Je moet scherp zijn en grappig, brutaal en snel - ik had voortdurend het gevoel dat ik op het punt stond door de mand te vallen. Toch paste het bij me, en ik heb er waanzinnig veel geleerd. Maar bij Vroege Vogels komt alles samen: mijn liefde voor radio- en tv-maken én voor de natuur. Bij De Wereld Draait Door gebeurde het wel dat ik binnenkwam op mijn rubberlaarzen van thuis die ik was vergeten uit te trekken.'

Ben je voor de natuur in Groningen blijven wonen? 'Ik loop niet te vogelen in het weekend, maar ik ben wel graag buiten, ja, ik hou van de ruimte en de rust. Het is een soort vluchtplaats. Ik heb er een fantastisch groot, oud huis met een veranda en een open haard en een schuur waar ik een sauna in aan 't bouwen ben. Zoiets kun je in het Gooi alleen betalen als je Linda de Mol bent. Het is ook handig dat ik dicht bij mijn moeder in de buurt ben. Zij zit in een verzorgingshuis, ik ga zeker eens per week naar haar toe.'

Wat heeft je moeder? 'Ze had altijd pijn door een rugaandoening, ik herinner me niet anders. We woonden in Drenthe, maar omdat ze vaak ziek was, heb ik als kind lange perioden op een boerderij in Zeeland doorgebracht, bij een tante die als een tweede moeder voor me was. Later is mijn moeder nog veel slechter geworden. Als je altijd zenuwpijn hebt, doet dat iets met je hersenen; je wordt langzaam gek. Ze herkent me nog wel, maar daar is alles mee gezegd. Ik denk dat mijn vader, zus en ik daarom zo'n sterke band hebben: we hebben dat hele proces met z'n drieën meegemaakt. Het was voor ons ook heftig dat ik juist een ongeluk aan mijn rug kreeg. Daarmee is het bij mijn moeder ook begonnen.'

In een eerder interview zei je: 'Ik ben een ramp in relaties.' Je had het net over je ex, daarna weer over je vriend - hoe staat het er nu voor?

Lacht: 'Als ik op Facebook zou zitten, zou mijn status zijn: 'Het is ingewikkeld.' Als ik geen relatie heb, wil ik er een; als ik wel een relatie heb, wil ik er onderuit. Maar sinds Zuid-Afrika is het weer aan. Je moet je voorstellen hoe ik er uitzag: ik was kilo's afgevallen, lag daar in een gestreepte pyjama, met vet haar en een infuus in mijn nek, en toch boog Rogier zich elke dag over me heen om me uitgebreid te zoenen. Ik lag met twee oudere dames op zaal en als hij afscheid nam, fluisterde hij steeds allerlei ongepaste toespelingen in mijn nek, en deed hij alsof-ie aan mijn borsten ging zitten. Ik dacht: wauw, je moet wel heel veel van me houden.

'Het is niet makkelijk voor hem: ik ben iemand die het ook prima in haar eentje redt. Ik heb geweldig leuk werk en een hond en een stevig vriendennetwerk - een relatie moet wel echt iets toevoegen, dat is best lastig voor een man. Een kinderwens heb ik ook niet, net als mijn zus. Het is vast psychologie van de koude grond, maar we hebben zo lang voor mijn moeder gezorgd, we zijn wel klaar met zorgen.'

Wat zijn je toekomstplannen? In 2010 werd je talent van het jaar genoemd door Nieuwe Revu: 'Let op: de nieuwe Nederlandse Louis Theroux'. Zit dat er nog in na het ongeluk? 'Sinds die sprong is mijn leven verdeeld in twee helften: vóór en ná het ongeluk. Waarschijnlijk hou ik altijd rugpijn. Het is niet anders. Ik ben al blij dat ik weer zo veel kan. Ik heb mijn carrière nooit gepland, als het televisiewerk ophoudt, komt er wel weer iets anders. Ik heb een grote, verbouwde schuur, misschien ga ik daar dat boek wel zitten schrijven. Het verhaal is er.'

Carolien Borgers, Art Rooijakkers, Kees Tol en Janine Abbring van Wie is de Mol? na het winnen van de Televizier-Ring. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.