'Als kleine jongen was ik al gefascineerd door afvalbergen'

Inzicht

Fotograaf Corné Sparidaens was als kind al gefascineerd door afvalbergen.

Een afvalberg midden in een woonwijk, Apeldoorn. Beeld Corné Sparidaens

Tijdens de Ronde van Drenthe, een jaarlijkse wielerwedstrijd, krijgen de renners een 'bergetappe' voorgeschoteld met een beklimming van de plaatselijke Vamberg. De zwoegende deelnemers merken niet dat ze over een afvalberg fietsen.

In Nederland zijn meer van zulke afgedekte stortplaatsen te vinden. Fotograaf Corné Sparidaens merkte ze op tijdens lange autoritten. Ze brachten hem terug naar zijn jeugd in Tilburg. 'Als kleine jongen was ik al gefascineerd door afvalbergen. Ze passen eigenlijk niet in ons land. Nederland is toch vlak? Waarom die uitstulpingen in het landschap?'

De uitstulping dient als skihelling, Nieuwegein. Beeld Corné Sparidaens

Sparidaens besloot om in heel Nederland afvalbergen vast te leggen. Het resultaat toont de verscheidenheid eraan. Sommige torenen als een groene tafel boven het vlakke landschap uit, terwijl andere vermomd zijn als golfbaan of skihelling. Weer andere liggen verborgen onder rijen zonnepanelen of windmolens.

De meeste stortplaatsen zijn al tientallen jaren oud. 'Recycling stond toen nog in zijn kinderschoenen', zegt Han van Rijssen van de Vereniging Afvalbedrijven. 'Afval werd gestort of verbrand.' Hierdoor bevatten de stortplaatsen een grote diversiteit aan afval, van huis-tuin-en-keukenresten tot bouwafval.

Een afvalberg verbergt de ondergaande zon, Groningen-Stainkoeln. Sparidaens: 'Mijn mooiste foto.' Beeld Corné Sparidaens

Enkele jaren geleden leefde het idee om stortplaatsen op te graven en een deel van het afval te hergebruiken. Dit bleek economisch niet haalbaar omdat voor het afval opnieuw belasting betaald zou moet worden. Bovendien is het nog maar de vraag of het nog bruikbaar is.

De opeenhoping van zoveel afval vraagt om strenge milieueisen. Onderin wordt het afval afgesloten met een zeil om te voorkomen dat schadelijke stoffen het grondwater insijpelen. Als een stortplaats eenmaal vol is, wordt ook de bovenkant afgedekt van de buitenlucht. Na een paar maanden bedekt een groene grasvlakte de afvalberg waardoor deze deel wordt van het Nederlandse landschap. Een onopvallend bultje in een weidse vlakte. 'Ik moet altijd denken aan een tapijt dat stiekem wordt opgelicht waarna men er snel wat vuil onderveegt', zegt Sparidaens.

Een volle stortplaats wordt vakkundig afgedekt. Beeld Corné Sparidaens
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.