'Ach, zo'n gerucht doet het goed voor de film'

Natuurlijk, het is aardig dat-ie uit de mottenballen wordt gehaald. En die dvd zal ze zeker kopen. Voor de kleinkinderen: 'Kijk, daar heb je oma.'

Maar om nu te zeggen dat het haar iets dóet, dat de film Als twee druppels water, in 1963 gemaakt door Fons Rademakers, voor het eerst in bijna veertig jaar weer te zien zal zijn (in oktober op de VPRO-televisie, in het Amsterdamse Filmmuseum en als onderdeel van een dvd-box). . . 'Nou ja, nee dus.'

Het is te lang geleden, 'uit een vorig leven ongeveer', zegt Nan Los (leeftijd: 'zestigplus'). Zij speelde in Rademakers' verfilming van W.F. Hermans' De donkere kamer van Damocles de rol van Marianne, de vriendin van hoofdpersoon Drucker, een rol van Lex Schoorel. Naar de première? 'Ik weet niet eens of er een première is. En al zou-ie er zijn, dan ging ik niet. Juist vanwege alle geruchten. Het wordt zo'n soapstory.'

'Piepjong' was ze in 1963, een voormalig medewerker van de reclame-afdeling van Freddy Heineken én de maîtresse van de bierbrouwer, tevens producent van de film. En dus deed het verhaal al snel de ronde dat Heineken de rolprent alleen had willen financieren op voorwaarde dat zijn liefje er een rol in kreeg.

De geruchten verhevigden toen de lovend ontvangen film na een eerste roulement niet meer in de bioscoop verscheen. Een uitzending door de TROS in 1983 werd door Heineken nog op de avond zelf verhinderd.

Officiële reden: Heineken vreesde verlies aan inkomen door massale video-opnames. Hardnekkig gerucht: ook al had Los haar verhouding met de bierbrouwer begin jaren tachtig al verbroken, haar aanwezigheid in de film lag voor Heineken nog gevoelig genoeg om vertoning te voorkomen.

Nan Los is nooit op de geruchten ingegaan. Nu zegt ze: 'Ik denk dat Freddy inderdaad niet wilde dat iedereen de film gratis op videoband kon opnemen. Het was natuurlijk toch een handelsman.' Speelde hun verbroken relatie geen enkele rol? 'Nee, niet dat ik weet, maar misschien ook wel.' Met Heineken - met wie ze na hun relatie 'goed bevriend' bleef - sprak ze wel eens over de geruchten: 'Freddy lachtte er een beetje om.'

Dat zij een rol in de film kreeg, daar heeft - zoals ook Fons Rademakers onlangs stelde - Heineken geenszins de hand in gehad. 'Omdat ik acht jaar Freddy's vriendin was, was ik veel in zijn buurt. Fons heeft mij bij hem ontmoet.' De film zat vol vrienden, zegt Los. 'De toenmalige vriendin van Harry Mulisch had een rolletje, net als Freddy zelf. Veel acteurs waren amateurs. Het was een zomer lang dolle pret.'

Dat beweerd werd dat Heineken haar carrière als actrice knakte door het vertoningsverbod, is het enige dat haar een beetje steekt. 'Ik had geen enkele ambitie op dat vlak.'

Sinds de première in 1963 heeft ze Als twee druppels water maar eenmaal teruggezien. Drie jaar geleden, met haar dochter. In het Filmmuseum, waar de Franse versie werd gedraaid. 'Enig! Daar sprak ik opeens vloeiend Frans.'

En verder? 'Ach, ik vond hem een beetje verouderd.'

Nee, ze heeft nooit de behoefte gevoeld om op de geruchten in te gaan. 'Het is niet belangrijk genoeg.' Op Bonaire - waar ze na een loopbaan als fotomodel naartoe verhuisde en dertig jaar lerares Engels was - zat ze ver weg van alles. Bovendien, zegt Los: 'Het is best goed voor de film dat er zo'n verhaal omheen hangt. Anders was hij nu wellicht in de vergetelheid beland.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.