filmrecensie 3 faces

‘3 Faces’ van Iraanse regisseur Panahi is een slimme, gelaagde, zelfbewuste meta-film (vier sterren)

De waarheid is glibberig, in 3 Faces, waarmee Panahi de tijdgeest weer eens kundig op de staart trapt. 

Het meisje op het grofkorrelige smartphonefilmpje waarmee 3 Faces begint had maar één droom: actrice worden. ‘Maar toen’, zegt ze in de camera, terwijl ze zich schuilhoudt in een Iraanse grot, ‘ging het mis.’ Haar familie liet haar vallen, zelfs vrienden wilden niets meer met haar te maken hebben. Paniekerig richt ze zich in haar filmpje aan de beroemde en gerespecteerde actrice Behnaz Jafari; hoewel die eerdere berichten van haar negeerde, blijft het meisje hopen dat mevrouw Jafari haar situatie kan verbeteren – naar haar wordt tenslotte wél geluisterd. Dan haalt ze een strop tevoorschijn: de camera begint hevig te schudden en het beeld wordt afgekapt. Het meisje heeft zich opgehangen.

Het filmpje dient vervolgens als plotmotor, in deze slimme, gelaagde en zelfbewuste film van de dissidente Iraanse filmer Jafar Panahi, die ondanks een meerjarig film- en uitreisverbod vanwege het maken van ‘propaganda tegen het regime’ stug door blijft filmen. Panahi wordt min of meer gedekt door grootschalige aandacht van de internationale filmwereld: met 3 Faces won hij onlangs de scenarioprijs op het filmfestival van Cannes, op Twitter was twee dagen later te zien hoe hij op het vliegveld van Teheran wachtte om de prijs in ontvangst te nemen.

In 3 Faces speelt de regisseur meneer Panahi, zoals hij sinds zijn filmverbod eigenlijk steeds optreedt als zichzelf, recent nog als taxichauffeur in zijn bekroonde film Taxi Teheran (2015). Het filmpje uit de openingsscène is in handen gekomen van Panahi, die steractrice Jafari van haar filmset belt om de zelfmoord te bespreken. Jafari voelt zich schuldig, al vermoedt ze ook dat het filmpje best eens nep zou kunnen zijn. En hoe betrouwbaar is Panahi eigenlijk zelf? Kwam hij lang geleden niet al eens bij haar aanzetten met een filmscenario over zelfmoord? Samen vertrekken ze naar het dorpje van het meisje om haar dood te onderzoeken.

Zo ontvouwt zich een wonderlijke meta-film die het midden houdt tussen roadmovie, detective en documentaireachtig portret van het Iraanse platteland. De waarheid is glibberig, in 3 Faces, waarmee Panahi de tijdgeest weer eens kundig op de staart trapt.

Panahi wandelt een wereld binnen waar mannen meer nog dan in de steden de dienst uitmaken, waar elke creatieve oprisping van vrouwen moet worden beknot. De filmmaker, al jaren werkzaam in veredeld gevangenschap, trekt zich de moeizame vrouwelijke vrijheidsstrijd zichtbaar aan, maar snijdt ook bredere onderwerpen aan. 3 Faces gaat ook over eigen verantwoordelijkheid tegenover Gods wil, over het individu tegenover de groep, over de manipulatieve kracht van beelden en een verstikkende moraliteit met bijbehorende leefregels.

Panahi onderscheidt zich met een, zeker gezien zijn werkomstandigheden, bewonderingswaardig fijn gevoel voor humor. ‘Ik heb gehoord dat je een film aan het maken bent’, zegt zijn moeder aan de telefoon. ‘Dat zijn geruchten’, antwoordt de regisseur. Waarop moeder reageert: ‘Neem je mij nou ook al in de maling?’

3 Faces  (4 sterren)

Drama

Regie Jafar Panahi.

Met Jafar Panahi, Behnaz Jafari, Marziyeh Rezaei.

100 min., in 25 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.