Zwarte piet, hagelslag, vuurwerk en nu Michiel de Ruyter?

In Amsterdam

Wat heeft Ana Wind (35), geadopteerd uit Colombia, nu weer tegen Michiel de Ruyter? Onze Michiel de Ruyter? En tegen de spektakelfilm over deze nationale held, onze held? Een product van, nota bene, fictie? Verbeelding? Van ci-ne-ma, enzovoort?

Maandag, bij de première in het Amsterdamse Scheepvaartmuseum, protesteert Ana met ad hoc-actiegroep 'Michiel de Rover' tegen de film. Ze willen aandacht voor het West-Afrikaanse slavenfort Goeree, dat De Ruyter op de Engelsen veroverde en voor het slavenfort Elmina, dat door hem is beschermd. Dat zit allemaal niet in de film. 'Michiel de Rover' opende een Facebook-pagina, die prompt werd belaagd door mariniers, van wie een aantal bij de première zegt te zijn uitgenodigd. Zij kondigden aan de demonstranten, ofwel dit 'stelletje droeftoeters', dan meteen maar even in het IJ te kieperen. De dreigementen zijn verwijderd, maar ik kreeg de screenshots te zien en stuurde wat mariniers een berichtje: ze reageerden niet.

Zwarte Piet, hagelslag, vuurwerk: opnieuw een culture war? De trailer van de film is anders wel verrukkelijk! Met de sympathieke hoofdrolspeler Frank 'altijd gewoon gebleven' Lammers, van de Jumbo-reclames. En zeeslagen. Met fier wapperende Hollandse vlaggen, kanonschoten, intrige en historisch verantwoorde decolletés. 'De grootste zeevarende natie', meldt de trailer: 'Bedreigd, omdat wij Nederlands zijn'. De film is in zekere zin een PVV-droom: Geert Wilders liet zich al eens als Hollandse admiraal vereeuwigen. Voor de Veronica-gids. Forse bezoekersaantallen lijken dus haalbaar, maar dat heeft er vast weer eens niets mee te maken.

Ana Wind, 'vrijwillig parttime gezinscoach', opende dinsdag enigszins verlegen de deur van haar flatje in Amsterdam-Zuidoost. Een balkon met fietsen, ze heeft vier kinderen.

Binnen zat op de bank weer een andere wereld: die van witte privilege, in modieus politiek correct Nederlands. Blonde Joris Hanse (25), student sterrenkunde te Leiden. En de roodharige Judith de Hont (23), 'zeg maar blogger Julita', die in Amsterdam Literatuurwetenschap studeert.

Joris Hanse, Ana Wind en Judith de Hont: afzonderlijk gearresteerd bij Sinterklaas, nu verenigd tegen Michiel de Ruyter.

Ze kenden elkaar niet, totdat ze bij de afgelopen Sinterklaasintocht in Gouda alle drie werden gearresteerd. Zij deden niets, zeggen ze. Toch zijn ze een steeg ingedreven, aangehouden, en drie uur in een cel gezet.

Joris demonstreert altijd met de 'linkse basisdemocratische organisatie' Doorbraak. Judith zat al bij het Rotterdamse 'Zwarte Piet Kenniet'.

Ana heeft daar in Gouda besloten dat ze vanaf nu voortaan altijd haar stem zou laten horen: 'Gewoon zelf.' Dat was ongeveer toen er een politiepaard op haar afdraafde.

Maar dit is speelfilm, zei ik nog. Anders dan Zwarte Piet ook te vermijden, als het je stoort.

Zeven demonstranten zijn gisteren weggestuurd, maar maandag komen er wat meer, mét vergunning.

'Het is óók populaire geschiedschrijving', zei Joris, die meteen een citaat van hoofdrolspeler Lammers paraat had. Die had over de film in het tv-programma RTL Late Night gezegd: 'Ik vind dat je de geschiedenis moet kennen om de geschiedenis te waarborgen.'

Ana groeide op in Wierden, bij Enschede, bij ouders zo lief, dat ze hen geen adoptieouders noemt. Moeder huisvrouw, vader hoogleraar, minstens zo geprivilegieerd als Joris en Judith kortom, maar zíj werd op straat toch 'wekelijks' zwarte aap en bruine hond genoemd. Of ze riepen, ze doet het na: 'Je speelt toch niet met die neeeee-gurrrr?'

Waarom toch? Om er vanaf te zijn, vertrok Ana op haar negentiende boos naar Amsterdam, met haar mavo-diploma. Daar kreeg ze vier kinderen van een Surinaamse jongen, die antwoorden had. Bij hem thuis spraken ze over slavernij. Misschien niet háár slavernij, maar ze werd er wel mee 'in verband gebracht', vond Ana.

Mariniers dreigen de demonstranten dan in het IJ te kieperen.

Gisterochtend zouden ze alvast wat demonstreren tijdens de persdag van de film, ook in het Scheepvaartmuseum. Zeven man stond er nog maar, met flyers en een bord, toen de politie al kwam. Hoofdrolspeler Lammers was net binnengelopen en had gegrijnsd: 'Goed dat mensen zich nog ergens druk over maken!' Waarna de demonstranten ernstig discussieerden over de vraag of 'dit nou cynisme was, of niet'.

'Je suis Charlie!', zei iemand.

De politie stelde vast dat er geen demonstratievergunning was. 'Conflict- en crisisbeheersing' was 'ermee bezig'. Daarna kwam het sein vertrekken. Dit op straffe van aanhouding.

'Ik denk dat we best wel een zenuw raken', had Joris nog goeiig gezegd.

'Ja!', zei Judith opgetogen, 'in die zin doen we het best wel goed!'

Maar Ana keek kwaad. Charlie, dat waren opnieuw de anderen.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.