Nieuw venster ziekte in de openbaarheid

Zowel openheid als geslotenheid zijn menselijk wanneer je ernstig ziek blijkt te zijn

Manuela Schwesig heeft borstkanker. Dit liet de minister-president van Mecklenburg-Vorpommern en vicefractievoorzitter van de SPD de Duitse pers dinsdag weten.

De mededeling van de 45-jarige politica was sober en analytisch. ‘Ik heb al een paar gevechten in mijn leven meegemaakt en ik zal deze strijd ook voeren’, zei ze tegenover een horde camera’s en klikkende fototoestellen. ‘Het goede nieuws is dat deze kanker te genezen is. Maar medische behandeling is noodzakelijk.’

Af en toe ontsnapte er een vluchtig glimlachje, verder bleef haar gezicht netjes in de plooi. Het is het politieke pantser waar deze Duitse politicus bekend om staat – en waar ze vanzelfsprekend nooit om bekritiseerd zou zijn als ze een man was geweest. Maar pokerface of niet, de vraag is: hoe treed je in de openbaarheid met zoiets persoonlijks als kanker, als je zélf in de openbaarheid leeft? Een persbericht lijkt me onvermijdelijk. Maar ga je er ook de socials mee op?

Bewogen dag

Schwesig vindt van wel. Diezelfde dag verscheen er een videoboodschap op Twitter, Facebook én Instagram, waarin ze, ietsje losser dit keer, zegt dat het ‘een bewogen dag’ was. De diagnose had haar en haar familie hard geraakt, maar ze heeft er ‘alle vertrouwen in dat ze zal herstellen’.

Schwesig zette daarmee een partijoverstijgende golf van medeleven in beweging op Twitter. Politieke vrienden en tegenstanders van de politica buitelden over elkaar heen om haar beterschap te wensen.

Mike Mohring bijvoorbeeld, de CDU-leider in Thüringen die begin dit jaar zelf publiek maakte dat hij kanker heeft: ‘Beste mevrouw @ManuelaSchwesig. Uit de grond van mijn hart wens ik u herstel toe. (…) #fightcancer’. Bondskanselier Angela Merkel liet op Twitter via haar regeringswoordvoerder weten dat ze had gebeld met Schwesig en dat ook zij ‘uit de grond van haar hart’ hoopt dat Schwesig weer beter wordt.

En zo werd Twitter kortstondig een stralend baken van liefde en hoop en – toch ook wel obligate – verbroedering. Op Facebook kreeg Schwesig ruim tweeduizend beterschapswensen en veel applaus voor haar openheid.

‘Het besluit van Schwesig om de ziekte openbaar te maken, getuigt van een nieuwe manier van omgaan met ziekte in de politieke arena’, analyseert de Berliner Zeitung een dag later. Het wordt niet langer als een teken van zwakte gezien als politici ziek worden, stelt de krant. ‘Ze lijken eerder dichter bij de mensen te komen die ze moeten vertegenwoordigen.’

Met andere woorden: kanker maakt menselijk. Als het genadeloos je leven binnensluipt, zijn we allemaal even bang en onzeker.

Kathalijne

Hoe anders verliep het deze week voor onze eigen Kathalijne Buitenweg, de vicefractievoorzitter van GroenLinks, die toevalligerwijze dezelfde dag bekend maakte dat ze darmkanker heeft. Tijdens haar behandeling, ‘gericht op genezing’, blijft ze wel in de Tweede Kamer.

Geen cameraverschijning. Geen uit de losse pols gefilmde videoboodschap. Geen oorlogsretoriek. Niets over de steun die ze bij haar gezin vindt. Geen tweet van Jesse. Ook niet van Mark dat hij even met Kathalijne had gekletst. Geen bijgekrabbelde zin op de officiële partijpagina dat het Kamerlid haar activiteiten op een lager pitje zal zetten.

Er verscheen op Twitter één berichtje van de hand van Kathalijne, een reactie op het bericht van ene Jo, die geschrokken was van het nieuws. Kathalijne reageerde op luchtige toon: ‘Ha Jo, ja het wordt een pittig traject, maar is gelukkig wel gericht op volledig herstel.’

En verder bleef het stil.

Ze had net als Schwesig gemakkelijk via haar accounts sympathie kunnen kweken, maar deed dat niet. En waarom zou ze ook meer zeggen? Heb je kanker, dan mag je natuurlijk helemaal zelf weten hoe je het verkondigt.

De openheid van Schwesig mag haar misschien menselijker maken en dichterbij haar politieke achterban brengen. Tegelijkertijd lijkt het me ook uiterst menselijk om, als je de diagnose krijgt, helemaal niets met media, sociale of andere, te maken willen hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden