ColumnPeter de Waard

Zouden economen vaker om zichzelf moeten schaterlachen?

null Beeld

‘Kijk, als men je vaak om je mening vraagt, en daar heb ik soms ook een beetje last van, dan loop je het risico dat je gaat geloven dat alles wat je zegt waar is.’

Entertainer René van der Gijp, die twee keer per week op televisie meningen moet spuien, neemt zichzelf niet echt serieus. Hij schaterlacht vooral om zijn eigen grappen. Dat pleit voor iemand die zijn intellectuele bagage haalt uit De bereboot, Business Class en First ­Dates.

Misschien moeten ook economen meer pretentieloze programma’s kijken. Ze doen zelden aan zelfrelativering, hoewel ze net zo vaak de plank misslaan – ‘twee economen, drie meningen’ – zo niet vaker dan voetbalkenners.

Afgelopen zaterdag stonden in deze krant ­interviews met twee economen en de baas van Shell, terwijl op de opiniepagina nog melding werd gemaakt van een lezersbrief van ­iemand die vond dat er te weinig economie in de krant stond. Het drietal nam zichzelf heel serieus. Zo riep Olivier Blanchard, de voor­malige hoofd­econoom van het IMF, op tot tot schuldopeenstapeling als de beste manier om uit crises te komen. En omdat het nu eenmaal bijna altijd crisis is – na de krediet-, euro- en ­coronacrisis wachten de CO2-, stikstof of niet voorziene crises – moet daar ook mee kunnen worden doorgegaan.

Nadat Wouter Bos als minister van Financiën aan het einde van de jaren tien nood­gedwongen de overheidsschuld had laten ­oplopen met het redden van de banken, brachten de ministers De Jager en Dijsselbloem de overheidsfinanciën weer op orde. Daar heeft Nederland nu enig profijt van. Maar Blanchard vond toen al dat Nederland net als Duitsland zijn tekorten nog verder had moeten laten ­oplopen. Daarbij schermde hij met de begrotingsversnelling (multiplier) die ertoe zou ­leiden dat elke extra euro die in de economie zou worden gestopt, dubbel en dwars zou ­worden terugverdiend. Het geld zou steeds weer opnieuw worden besteed – de extra euro voor de bouwvakker zou naar de kapper gaan en vervolgens naar de kastelein – waardoor ook de fiscus er profijt van zou hebben. DNB-president Knot sprak toen in koor met De ­Jager van ‘de magerste regressielijn die ik ooit heb ­gezien’. Nog meer stimulering zou worden ­tenietgedaan door vertrouwensverlies.

Ze zijn van hun geloof gevallen. Tenminste Knot (De Jager onderneemt tegenwoordig in Dubai), die daarover niet meer rept, hoewel de vlucht naar bitcoins en goud erop wijst dat het vertrouwensverlies toeneemt. Een groot deel van wat de overheden nu in de economie ­steken, wordt daarnaast opgepot – het spaarsaldo is nog nooit zo snel gestegen – of wordt gebruikt voor speculatie op de vastgoed- of aandelenmarkt. De laatste uitwas van de ­monetaire en budgettaire stimulering is de huidige GameStop-bubbel.

Economen zouden zich vaker bulderend van plezier op de knieën moeten slaan. Misschien krijgen ze nog net zoveel autoriteit als René van der Gijp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden