CommentaarEuropese samenwerking

Zorgwekkend is het totale gebrek aan Europese coördinatie dat deze week aan het licht kwam

In de aanpak van het virus is elke vorm van Europese coördinatie zoek.

Beeld EPA

In deze dagen van coronazorgen ­onderscheiden de stuurlui aan wal zich van de echte beslissers door hun gebrek aan twijfel. Alsof we hier niet te maken hebben met een nieuw ­virus waarvan de werking en de verspreiding nog tamelijk diffuus is, liggen het RIVM en de GGD’s tot in de Tweede Kamer onder vuur omdat ze te weinig aan ­preventie zouden doen. De critici moeten zich afvragen hoe zij zouden hebben gereageerd als het kabinet op advies van deze instanties al bij de eerste geregistreerde besmetting eind februari het hele sociale leven ­inclusief het onderwijs op slot had gegooid.

De complexe werkelijkheid van de echte experts werd deze week het treffendst verwoord door premier Rutte: ‘Nederland is nu een patiënt die behandeld moet worden. Dat doe je door steeds te kijken hoe de patiënt reageert op de medicijnen die je toedient.’

Of op het juiste moment precies de juiste maatregelen werden genomen, zal achteraf nog uitgebreid worden geanalyseerd. Wel dringen zich gaandeweg de eerste lessen op. Dat al bij enkele tientallen opgenomen coronapatiënten in Noord-Brabant de intensive care-capaciteit zwaar overbelast dreigt te raken was duidelijk sinds de forse griepepidemie van 2017-2018, maar heeft kennelijk nog niet geleid tot een noodplan dat soelaas biedt.

Aangezien dit in deze eeuw alweer de derde uitbraak van een onbekend virus is, mag daarin nu meer van de overheid worden verwacht. De roep om de oprichting van een nationaal epidemieziekenhuis verdient serieuze aandacht.

Ronduit zorgwekkend is het totale gebrek aan Europese coördinatie dat deze week zo duidelijk aan het licht kwam. Het Nederlandse kabinet verschuilt zich met recht achter de adviezen van de eigen experts, maar dat doen de andere Europese regeringen ook. Toch ontstaan in de behandeling van ‘patiënt Europa’ verschillen die niet uit te leggen zijn. Waarom zet Spanje wel hele gemeenten in quarantaine en Nederland niet? Waarom schrapt Tsjechië wel vrijwel al het inkomende vliegverkeer – ook binnen de EU – en de meeste andere landen niet? Waarom mogen in Nederland nog maar honderd mensen samenkomen, in ­Zweden vijfhonderd en in Duitsland duizend?

En alsof dat niet genoeg verwarring is wordt er ook nog tot op het hoogste Europese niveau getwist over de distributie van essentiële medische beschermingsmiddelen zoals mondkapjes.

Intussen benadrukken de Europese regeringsleiders wel steeds dat een virus zich niet aan de landsgrenzen houdt, maar ze vergeten dat dat ook geldt voor de ­berichten over de bestrijding. Met hun lappendeken aan maatregelen, dreigt nu ook een wedloop te ontstaan in wie het kordaatst voor de dag komt.

Het frappantst zijn de verschillende berichten over de wenselijkheid van het sluiten van de scholen. Terwijl premier Rutte donderdag zijn uiterste best deed om uit te leggen waarom het RIVM denkt dat de scholen geringe besmettingshaarden zijn, sloot de Franse president Macron alle scholen ‘om de verspreiding van het virus te beteugelen’. Zo ondermijnen de Europese regeringen elkaars strategieën en bovendien het vertrouwen van de bevolking in de gekozen aanpak.

Het lichtpunt voor Nederland is dat de ernst van de zaak deze week tot iedereen is doorgedrongen. Als iedereen meewerkt, moet het lukken de kwetsbare groepen te isoleren en zo de gevreesde toeloop op de intensieve zorg af te remmen.

Tegelijkertijd is de tragiek van elke maatregel dat die gezien de incubatietijd pas na enige tijd beoordeeld kan worden. De komende twee weken loopt het land op z’n tandvlees, de ziekenhuizen voorop, in de hoop dat de kentering komt. De jongste berichten uit China en delen van Italië bieden enige hoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden