Opinie

Zorgverzekeraar dwingt huisartsen tot onzorgvuldige diagnostiek

Huisartsen wordt volkomen ten onrechte verweten in het wilde weg bloedonderzoek te laten doen.

'Huisartsen wordt volkomen ten onrechte verweten in het wilde weg bloedonderzoek te laten doen.'Beeld anp

Ik heb met stijgende verbazing het stuk van collega Van Weele gelezen met als kop 'Bloedonderzoek 25 miljoen te duur' (O&D 19 februari). Hij verzuimt de problematiek in een juist kader te plaatsen, geeft een eenzijdig beeld van zaken, en laat achterwege tot welk resultaat mede zijn 'adviserende' rol in deze heeft geleid. Tot slot is het betoog zo opgesteld dat de kop wordt gekoppeld aan huisartsen die in 'het wilde weg' bloedonderzoek zouden aanvragen.

September 1980. Ik begin als huisarts in een klein dorp niet ver van de Belgische grens. Tijdens mijn spreekuur krijg ik een telefoontje: 'Awel dokter, het is hier met het labo uit Hasselt, als wij tot u mogen komen om bij uw patiënten bloed te trekken kunnen wij afspraken maken voor een vergoeding per patiënt op uw bankrekening'. Verbouwereerd beëindig ik het gesprek, ik was ervan overtuigd dat de 'illegale en ethisch zeer laakbare dichotomie' (het tegen betaling verwijzen van patiënten naar andere zorgprofessionals) in de geneeskunde tot het verleden behoorde...

Victor PopBeeld .

Betrouwbaarheid

Collega Van Weele vergeet zijn opiniestuk in een breder perspectief te plaatsen met een zorgvuldig begrippenkader. In de zorg is het laboratoriumonderzoek een 'dienend' onderdeel en niet zoals Van Weele suggereert een zelfstandig opererende schakel in een keten. In dit dienende karakter speelt een aantal zaken vanuit verschillende perspectieven een rol.

Vanuit het oogpunt van de aanvrager: de huisarts, de specialist. Tijdens het spreekuur komen patiënten met klachten die de arts doet besluiten om bloedonderzoek aan te vragen. In het kader van kosteneffectief werken zijn er meer dan 20 jaar geleden in de huisartsengeneeskunde diagnostische zorgpaden ontwikkeld, in samenwerking met de kwaliteitsorganen in Nederland die ook internationaal in hoog aanzien staan: de NHG (Nederlands Huisartsengenootschap) en de overkoepelende huisartsenlaboratoria SAN (Samenwerkende Arsenlaboratoria Nederland).

Kon een huisarts vroeger bij een verdenking op leverbeschadiging door alcoholmisbruik nog een hele batterij aan testen aanvragen, tegenwoordig is per ziektebeeld op het labformulier voorgedrukt welke test zinvol is om aan te kruisen. Een huisarts overweegt de mogelijkheid van prostaatkanker. Hij/zij weet dat de betrouwbaarheid van een PSA (Prostaat Specifiek Antigeen) bepaling te wensen overlaat, maar kan gelukkig binnen één bezoek aan het huisartsenlab een diagnostische 'triade' laten uitvoeren (bloedprik/echo /rectaal onderzoek).

De klant bepaalt

Vanuit het oogpunt van de patiënt: het hoeft geen betoog dat snel, efficiënt en compact onderzoek maximale service voor de patiënt betekent (in plaats van drie afzonderlijke bezoeken). Daarnaast bestaat er een zeer uitgebreid netwerk van perifere prikdiensten in het land. Steeds vaker doet zich de situatie voor dat een patiënt, bijvoorbeeld met cholesterol verlagende medicatie, de huisarts verzoekt om 'toch wat vaker voor controle te prikken', terwijl de NHG richtlijnen (door evidence onderbouwd) dit absoluut als niet relevant hebben bestempeld.

De klant bepaalt met andere woorden wat de huisarts aanvraagt, hetgeen tot grote klanttevredenheid zal leiden. Hierop zet de zorgverzekeraar maximaal in en de huisarts wordt hierop na ondertekening van wurgcontracten in de toekomst afgerekend. Hoe wrang kan het zijn: de zorgverzekeraar dwingt de huisarts tot onzorgvuldige diagnostiek, want dat leidt tot tevreden klanten!

Ook zijn enkele cijfers wellicht goed voor het perspectief: 15 procent van de kosten rondom laboratorium- diagnostiek wordt gemaakt door huisartsen, 85 procent door de specialisten in de ziekenhuizen.

De kosten rondom een bloedbepaling kunnen globaal onderverdeeld worden in 30 tot 35 procent 'zuiver klinisch-chemische kosten', de overige 65 procent bestaat uit het inrichten van perifere bloedafname posten, het betalen van de prikassistentes en laboranten, transport, de ICT en vooral: de zorgvuldige verslaglegging en terugrapportage naar de aanvrager (diagnostisch toetsoverleg).

Hoe wil collega Van Weele een patiëntvriendelijke prikdienst organiseren in grote districten die overigens alleen bij de bewuste zorgverzekeraars blijken te bestaan en nergens landelijk zijn overeengekomen?

En wat heeft zijn consultancy als resultaat opgeleverd? De bewuste zorgverzekeraar betaalt vanaf 1 januari de huisarts een bonus als hij/zij de patiënt bloed laat prikken in een door hun geoormerkt artsenlab.

Wanneer heb ik dit eerder gehoord?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden