Zorgtaak tot in de cel

De staat dient toe te zien op de mensenrechten van zijn onderdanen, ook als zij in een buitenlandse cel zitten.

Na de mislukte evacuatie van een man uit Libië, wijdde het kabinet er nog mooie woorden aan in een brief aan de Kamer: het kabinet had geen keus om wel of niet in actie te komen. Er zat een Nederlander in de problemen, en de overheid heeft nou eenmaal de dure plicht onderdanen in nood bij te staan.

Zo is het. En die dure plicht geldt voor alle onderdanen. Zelfs voor hen die in het buitenland zijn opgepakt en in de gevangenis gezet. Dat zijn er nogal wat. Zo’n 2.500 Nederlanders zitten in een buitenlandse cel, meestal wegens drugsdelicten. De omstandigheden waaronder zij hun straf uitzitten verschillen, maar er zijn er bij die met veel te veel mensen in één cel zitten, onder onhygiënische omstandigheden. Hun toegang tot medische zorg en juridische hulp is vaak beperkt. Bij sommigen is het de vraag of zij een eerlijk proces hebben gehad.

Ook op hun lot moet Nederland toezien. Officieel draagt het kabinet dat ook uit, maar in de praktijk gaat het vaak anders, blijkt uit onderzoek van de IOB, een onafhankelijke organisatie onder de vlag van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ambassades en consulaten veronachtzamen hun zorgtaak. Ze kunnen niet aantonen dat ze elke gevange per jaar minstens twee keer bezoeken. En, veel ernstiger: het lijkt er sterk op dat zij de lokale autoriteiten soms liever niet aanspreken op misstanden omdat zij hun relaties met de machthebbers niet op het spel willen zetten.

Minister Rosenthal moet nog reageren. Als klopt wat de IOB schrijft, zit er voor hem maar één ding op: alle posten tot de orde roepen. Volgens een oude wijsheid valt de beschaving van een land af te leiden uit de manier waarop de overheid respect toont voor de mensenrechten van de eigen burgers, de gevangenen incluis. Dat respect mag niet stoppen bij de landsgrenzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.