Commentaar

Zorgbehoevenden zullen moeten vechten voor hun rechten

Het zou pas merkwaardig zijn als de decentralisatie van de zorg niet leidt tot lokale verschillen, schrijft Raoul du Pré in het commentaar van de Volkskrant.

Raoul du Pre
Prinses Margriet spreekt met bewoners tijdens de opening van de nieuwbouw van Woon-, Zorg- en Dienstencentrum Bethanie. Beeld anp
Prinses Margriet spreekt met bewoners tijdens de opening van de nieuwbouw van Woon-, Zorg- en Dienstencentrum Bethanie.Beeld anp

Drie maanden voordat het echt zover is, wordt de decentralisatie van de langdurige zorg vooruitgesneld door de eerste onheilsberichten. Patiënten met hersenletsel merken dat in het midden van het land aanzienlijke verschillen ontstaan in de budgetten die gemeenten nog voor hen overhebben. De stad Utrecht bezuinigt tot wel 35 procent op de begeleiding en de dagbesteding, het Gooi houdt het op 13 procent. De verschillen worden zichtbaar nu gemeenten de zorgtaken inkopen die voorheen door het Rijk werden bekostigd.

Dat is in zekere zin voorspelbaar nieuws. Het werd al twee jaar aangekondigd. Net zo voorspelbaar, maar daarom niet minder begrijpelijk, zijn de bezorgde reacties. 'Dat wordt verhuizen om betere zorg te krijgen', verwoordt 50Plus-voorman Henk Krol de ongerustheid die ongetwijfeld bij een deel van zijn achterban leeft.

Daarbij is het wel goed te onthouden waarom de hele operatie ook alweer is opgezet: de landelijke, centraal geregelde zorg gaat ten onder aan z'n gebrek aan maatwerk. Dat vindt niet alleen het kabinet. 'Doorgeschoten bureaucratie en geldverspilling, hospitalisering, medicalisering en marginalisering', betoogden vorig jaar ook 21 wethouders van grote gemeenten, kijkend naar de situatie in hun eigen stad. 'Beknotte professionals, inefficiënte samenwerking en gemiste preventiekansen.'

De gedachte achter de decentralisatie is dat gemeenten het beter kunnen, dichter bij huis, meer op maat gesneden. In dat licht zou het pas echt merkwaardig zijn als er nu géén lokale verschillen ontstaan. Sterker: als het stelsel werkt, zijn er straks verschillen op wijk- en buurtniveau.

Maar dat wil nog niet zeggen dat zorgbehoevenden nu rustig kunnen gaan wachten tot alles beter wordt. Het zal niet overal vanzelf goed gaan. In het komend half jaar moeten gemeentebesturen aantonen dat zij in staat zijn de juiste zorg op maat te leveren, moeten gemeenteraden bewijzen dat zij bij machte zijn om op tijd bij te sturen en zullen zorgbehoevenden soms moeten vechten voor hun rechten. De Raad voor de Rechtspraak waarschuwde vorig jaar al: uiteindelijk zullen er rechters aan te pas moeten komen om te bepalen of de rechtsongelijkheid niet te ver doorschiet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden