CommentaarSander van Walsum

Zolang de maatregelen een gevoel van urgentie oproepen is het overkomelijk dat ze her en der rammelen

Winkelend publiek met een mondkapje in het centrum van Den Haag.Beeld ANP

Als deze wake-upcall tot gedragsverandering leidt, kan zelfs inconsistent beleid effectief zijn.

Met de coronastatistieken ging het al een tijdje de verkeerde kant op: een snelle toename van het aantal besmettingen – inmiddels niet meer alleen bij jongeren – en een minder snelle, maar evengoed zorgwekkende toename van het aantal ziekenhuis- en ic-opnames. Veel Nederlanders waren hiervan echter niet meer onder de indruk. Zij lieten zich er bij de inrichting van hun leven althans nauwelijks meer door leiden.

Maandagavond hebben premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge tijdens hun persconferentie een realiteitscheck uitgevoerd: met hun onbekommerdheid roepen Nederlanders een nieuwe lockdown over zichzelf af. Zij geven ons drie weken om dat schrikbeeld af te wenden. Met maatregelen waarmee in elk geval vast op zo’n lockdown wordt voorgesorteerd.

Die maatregelen rammelen her en der. Of ze illustreren onbedoeld de verschillen van inzicht tussen het kabinet en het Outbreak Management Team (OMT) over de te volgen route. Zo moeten winkelwagentjes weer worden schoongemaakt terwijl deskundigen eerder betoogden dat daarmee vermoedelijk geen besmetting is voorkomen. Aanhoudende onenigheid over de functionaliteit van het mondkapje heeft ertoe geleid dat winkeliers zelf hun deurbeleid mogen bepalen. Uit alles blijkt dat het kabinet enige afstand heeft gehouden tot de deskundigen wier adviezen eerder leidend waren, en meer heeft geluisterd naar belanghebbenden die eerder niet werden geconsulteerd.

Het open karakter van de Nederlandse samenleving stelt grenzen aan het sturende vermogen van de overheid. Ook in tijden van crisis. De maatregelen die het kabinet nu heeft afgekondigd, ontlenen hun effectiviteit echter niet per se aan hun inhoud, maar aan hun uitwerking op ‘de mensen in het land’. In die zin is het beleid sinds maart heel consistent geweest: steeds heeft het kabinet de getroffen maatregelen afgestemd op de mate waarin de burgers zich gedisciplineerd toonden. Een paar maanden geleden werd hun gedrag met versoepelingen beloond, nu gaat het kabinet – op goede gronden – weer op de rem staan. Als deze wake-upcall tot gedragsverandering leidt, kan zelfs inconsistent beleid effectief zijn.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden