VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Deventer

Zo wil de BoerBurgerBeweging het platteland leefbaar houden

Wat wil de BoerBurgerBeweging (BBB) nou eigenlijk? Het gesprek komt steeds terug op het onrecht dat de boeren wordt aangedaan. Is het dan een boerenpartij? Nee, zeggen ze: ze willen opkomen voor iedereen in de buitengebieden.

In de buitengebieden gaan heel wat tegenstrijdige belangen schuil. Er komt bij: we zijn in Deventer, niet het eerste waar je aan denkt bij platteland. ‘Alles buiten een cirkel van honderd kilometer om Den Haag’,  definieert Jan op zeker moment. ‘Het deel van Nederland waar de voedselproductie gebeurt’, omschrijft Femke.

Geen boerenpartij maar een plattelandspartij, blijkt het te zijn. Zoals Caroline (uitspreken op z’n Engels) zegt: ‘Een lokale partij in de landelijke politiek.’ Mensen op de kandidatenlijst zijn raadslid voor een lokale partij, er zijn VVD’ers en CDA’ers naast nieuwkomers. Geen mastodonten – ‘met alle respect’ - als Henk Bleker of Annie Schreijer-Pierik willen ze. ‘Authentieke, nieuwe mensen’, zegt Femke: ‘Mensen met boerenverstand’.

Een golfje aan Malieveldpartijen lijkt zich op te maken voor de verkiezingen van volgend jaar, voortkomend uit sectoren die zich achtergesteld voelen door de regering. In het onderwijs wordt over partijvorming nagedacht, voor de medische sector is er NLBeter. BBB is ontstaan uit dezelfde onvrede die de tractorstromen richting Den Haag dreef. Er zijn al een BoerBurgerBoek en een soepele website, aan een verkiezingsprogramma wordt geschreven. Werktitel: groen maar niet gek.

Femke Wiersma: ‘Authentieke mensen.’

Waar het politieke landschap verder verkaveld raakt, zegt BBB voor verbinding te staan. Maar wel door middel van een eigen partij. Waarom? Die vraag leg ik voor aan Caroline van der Plas, Jan Brok en Femke Wiersma. Ik tref hen op het kantoor van communicatiebureau ReMarkAble, sommige oprichters van BBB hebben een achtergrond in de communicatie.

Een partij die stem geeft aan de regio kan potentieel hebben. In 2018 hadden lokale partijen 33 procent van de stemmen. Ooit scoorde de Boerenpartij van Koekoek 10 procent, in de grote steden,

Ze zijn niet boos, ook niet gefrustreerd, zeggen ze. Ze doen het vanuit idealen. ‘Rechtvaardigheid’, dat is het woord waar Femke, beleidsadviseur bij de vakbond van melkveehouders, mee komt. ‘Boeren bepalen een groot deel van de leefomgeving. De agrarische sector voorziet als enige in een primaire levensbehoefte.’ Ze noemt de boer de ‘spil van het leefbare platteland’.

Het gesprek komt op plattelandstradities. Ze willen geen verbod op paasvuren vanwege milieuvervuiling, geen verbod op cowboys en indianen met carnaval. ‘Dan komen stadse gasten zo’n feest verstoren’. Bij carnaval zie je de grote rol van boeren’, zeggen ze. ‘In hun schuren worden de wagens gebouwd. Die sociale cohesie is belangrijk.’

Caroline van der Plas: ‘Gezond verstand.’

Caroline komt vaak terug op ‘gezond’. Gezond leven, gezond eten, maar ook gezond verstand. ‘Als de boer verdwijnt, verdwijnt er heel veel.’ Jan, in de jaren negentig al actievoerder met boerenleider Wien van den Brink, wil feiten in plaats van emoties: ‘Op het platteland wonen meer burgers dan boeren. Voor hen moet je de leefbaarheid verhogen.’

Op de BBB-site stuit je al snel op het woord ‘framing’. Beeldvorming bijstellen vinden ze net zo belangrijk als politieke invloed. Ze beginnen over opiniestukken waarin de veehouderij met Auschwitz wordt vergeleken. Caroline: ‘Of maandag nog, in jouw krant: Teun van de Keuken die over een huiliehuiliebrief van de boeren schreef. De zoveelste klap in het gezicht. Allemaal selectieve verontwaardiging.’

Dat alle kippen voor de export zouden zijn, ook zoiets. Jan, consultant in de pluimveesector, legt het uit: vleugels en poten gaan de hele wereld over, filet blijft vaak hier. Varkens hetzelfde, vertelt Caroline, chef-redacteur van PigBusiness. Buiken naar Engeland of Rusland, oren en poten naar China. ‘Deden we dat niet, dan werd het varken onbetaalbaar.’

Ze spiegelen zich aan de Partij voor de Dieren, die het dierenwelzijn op de agenda kreeg. Tegelijk vinden ze: iemand moet opstaan als Esther Ouwehand raaskalt in de Kamer. Mensen als Jacco Geurts en Maurits von Martels, landbouwwoordvoerders van het CDA. Jan: ‘Die moeten de fractiediscipline terzijde schuiven.’

Jan Brok: ‘Geen emotiepolitiek.’

Over landbouwminister Schouten zijn ze diep teleurgesteld. ‘Goed mens, slechte minister’, oordeelt Caroline. Maar ook Forum en PVV, die zich over de boeren ontfermen, worden wantrouwend bekeken. Waar ze zelf politiek staan? Bij handelsverdragen is GroenLinks een partner, op de zorg hebben ze raakvlakken met de SP, ze geloven in marktwerking. ‘Niet links, niet rechts, maar rechtvaardig.’

Boerenprotesten vergelijken ze met Black Lives Matter. Zoals het verzet tegen racisme door de dood van George Floyd ontbrandde, zo raakten de boeren in vuur en vlam door het D66-Kamerlid Tjeerd de Groot die zei dat de boerenstand gehalveerd moet worden. Femke: ‘Dat raakt de kern van je bestaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden