Column

Zijn we niet allemaal een beetje een profiler?

We zitten op het plein en eten een ijsje. Achter ons klinkt opeens heel luid een koranrecitatie. Ik kijk om en zie bij het stoplicht een bebaarde broeder achter het stuur van een vrachtwagen zitten. Hij heeft een raampje opengedraaid zodat iedereen kan meegenieten van het devote gezang dat uit zijn speakers klinkt. Mijn eerste gedachte: hij zal straks linksaf slaan, het plein oprijden, en Allahoe akbar! brullend op de mensenmassa inrijden. Jammer dat ik zo matig was bij koranles, anders had ik geweten welk vers nu klinkt. Het moet vast iets oorlogszuchtigs zijn.

Beeld anp

Dan springt het licht op groen. De broeder slaat hortend en stotend rechtsaf. Ook verdacht, die stunteligheid. Ik blijf mijn blik op hem gericht houden, zie hem de hoek om verdwijnen.

'Pffeew' zeg ik tegen mijn vriendin. 'Dat was op het nippertje.'

Yep. Het is de zomer van het profileren. Uit een reportage in deze krant van begin augustus blijkt profileren zelfs een lucratieve bezigheid. Festivals hebben vaak een paar 'profilers' rondlopen, mensen die betaald worden om het verdachte van het onverdachte te scheiden.

Maar zijn we tijdens deze terreurrijke zomer niet allemaal een beetje een profiler geworden? Zie ik een bebaarde jongen, dan vraag ik mij onwillekeurig af in welke fase van zijn radicalisering hij zit? Vreselijk. Er zijn mensen om wie ik veel geef die er ook zo uitzien, en waarschijnlijk hebben zij ook met dat instinctieve wantrouwen te maken.

Gelukkig kan ik de schuld voor mijn stereotype blik bij de media leggen. Dat maak ik in ieder geval op uit een stuk ('Volkskrant - Drostekrant') van Correspondent-hoofdredacteur Rob Wijnberg. Volgens Wijnberg hebben media met hun stereotype beeldvorming over moslims een hand in hoe wij, nieuwsconsumenten, naar moslims kijken: als potentiële terroristen.

Meteen maar een gedachte-experiment: stel dat Nederlandse media niets meer berichten over moslims, zouden we dan niet wantrouwig naar baardige moslims kijken? Dat waag ik te betwijfelen, al was het maar omdat er nog een andere nieuws- en beeldproducent is die een gigantische rol speelt in de beeldvorming over moslims, een die Wijnberg ongenoemd laat in zijn betoog: Islamitische Staat.

'Media is half of jihad' is een bekende jihadistische slogan. Daarom heeft IS hele mediateams die niets anders doen dan paranoia wekken. IS wil het grijze gebied vernietigen waar moslims en niet-moslims vredig samenleven en dat probeert het door 24/7 het stigmatiserende beeld van de moslim als terrorist er bij ons in te rammen. Met tekst en beeld probeert IS ons zodanig te bewerken dat we bij elke moslim denken: is dat een vredige buur of heeft hij ergens een bom verstopt?

Beter dan welk westers medium dan ook is IS er in geslaagd onze blik op de werkelijkheid te kantelen. Door gretig elke aanslag te claimen en door te beweren dat ze zich massaal in ons midden bevinden. We zien daardoor overal spoken, en dat stemt IS tevreden, de helft van hun jihadistische missie is daarmee geslaagd.

We moeten de berichtgeving over moslims zeker kritisch bekijken, maar alle achterdocht op het bord van media schuiven is een zwaktebod. Ik schaam me oprecht als ik elke bebaarde broeder direct met terrorisme associeer, maar ik weet ook dat het IS is die me dingen laat zien die er niet zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden