opinie discussie over megastallen

Zijn megastallen ‘grootschalige dierfabrieken’ of juist diervriendelijker?

De discussie over de megastal laait weer op. In zeven jaar tijd is het aantal stallen – met aantallen varkens en kippen die beginnen bij vier cijfers – bijna verdubbeld. Door een lage vleesprijs moeten boeren meer dieren houden om dezelfde boterham te verdienen, maar tegen welke prijs? 

Megastal in Dearsum met melkkoeien in ligboxstallen. Beeld Marcel van den Bergh

Tegenstanders in de discussie, die in 2011 al ontwaarde tot een internetdialoog op een speciaal daarvoor geopende website onder leiding van oud-minister Hans Alders, spreken zorg uit voor het grotere risico op ziektes en minder zorg voor dieren. Maar ook: het brandgevaar en buurtbezwaar. Stankoverlast en mogelijke gezondheidsproblemen staan daarbij voorop.

Die stankoverlast reikt ver, want megastallen kunnen de hoeveelheid mest lang niet altijd in de eigen omgeving kwijt. Jan Kierkels uit het noordelijke Boerakker kan daarover meepraten: ‘Mijn buren hebben een mestvergistingsinstallatie waar varkensmest afkomstig uit Brabantse megastallen wordt verwerkt. Luchtwassers zijn lokaal wellicht een oplossing en schaalvergroting mag dan wel deels ten goede aan de dieren komen, maar de ‘menselijke dieren’ vallen gemakshalve buiten de boot.’

De Partij voor de Dieren ziet ‘grootschalige dierfabrieken’ als een ‘gevaar’ voor het dierenwelzijn, de volksgezondheid en het milieu. Zij noemt een verhoogde kans op ziekten zoals vogelpest, Q-koorts, MRSA en stafylokokken, die ook gevaarlijk kunnen zijn voor mensen. Bovendien: ‘De grote hoeveelheden antibiotica die preventief gebuikt worden om ziektes in megastallen te voorkomen, zorgen voor reële gevaren voor de volksgezondheid, bijvoorbeeld antibioticaresistentie’.

Blije koeien

Maar is biologische of kleinschalige veehouderij diervriendelijker? Nee, stellen de voorstanders van de megabedrijven: de stallen zijn juist diervriendelijk – want ruimer – en er worden strengere eisen aan megastallen gesteld. ‘De omvang van de stal zegt niets over het welzijn van het vee’, volgens Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) Nederland. Zij hekelt de discussie over de megastal als ‘achterhaald’.

Jeannette van de Ven, LTO-bestuurder met portefeuille Gezonde dieren: ‘De megastallen zijn professioneel geleide bedrijven met deskundig personeel. Zij weten (door extra investeringen en de schaalgrootte) te voldoen aan de hoogst haalbare eisen op het gebied van dierenwelzijn, milieu en ruimtelijke omgeving’.

Dat moderne stallen zorgen voor betere levensomstandigheden, daar kan vierde generatie melkveehouder Peter Bijen uit Groningen over meepraten: ‘Onze koeien zijn tegenwoordig blijer.’ Vanaf 2013 is hij de ‘trotse bezitter’ van een megastal met zo’n vierhonderd koeien (een verdubbeling van zijn voormalige veestapel).

‘De nieuwe stal moest aan allerlei criteria voldoen. Het was een investering van zo’n 10 miljoen euro: veel voor onze jaaromzet van 600 duizend euro. Maar de koeien hebben nu meer ruimte, licht en lucht en de ammoniak- en CO2-uitstoot is afgenomen’, zegt Bijen. En, ook niet onbelangrijk: ‘Tegenwoordig kan ik door de specialisering op maandagavond mijn dochter voetbaltraining geven, in plaats van op stal te staan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden