COLUMNMerel van Vroonhoven

Zij wist niets over mijn kind. Toch deed ze alsof hij een soort melaatse was

Voor me zit een man. Zwarte kringen onder zijn doffe, donkerbruine ogen verraden een allesbehalve zorgeloos leven: ‘Tien jaar is Tim pas en nu al is hij door de maatschappij afgeschreven.’ Na een lange stilte recht hij zijn rug. ‘Hij was als klein kind al anders.’

Ik spreek Tims vader en een aantal andere ouders van kinderen met autisme op een zorgboerderij in Zoeterwoude. De zon schijnt. Verderop laten schapen en geiten kleine kinderhandjes onwennig over hun ruggen aaien. ‘Deze boerderij is Tim zijn redding’, vertelt vader. ‘Hier voelt hij zich veilig.’

Tim zit al 5 maanden thuis omdat het op school niet langer ging: ‘Vanaf het begin was duidelijk dat hij als een last werd ervaren. Volgens school zouden wij een ‘te roze bril’ op hebben, zijn problemen bagatelliseren. Maar het enige wat we willen, is dat Tim gelukkig wordt, mee mag doen in onze maatschappij.’

De moeder van Lisa vertelt over haar dochtertje van 6 met veel problemen op school. Lisa kon als kleuter al lezen. Maar sinds een half jaar is ze bang voor alles. Als kinderen haar jas aanraken, trekt ze die niet meer aan. Ze heeft paniekaanvallen en driftbuien. ‘De juf probeert van alles om Lisa tot haar recht te laten komen’, vertelt ze. ‘Een koptelefoon, een apart plekje in de klas, halve dagen les, een tentje om tot rust te komen op de gang.’ Het helpt iets, maar Lisa blijft paniekaanvallen houden. Toen het advies kwam om het meisje te laten testen, was moeder ten einde raad. Wat is wijsheid? Een diagnose geeft recht op extra ondersteuning, maar brengt ook een stempel met zich mee. ‘Ik voel me soms zelfs schuldig’, zegt Lisa’s moeder met pijn in haar stem. ‘Draagt mijn kind, door mijn keuze, nu voor de rest van haar leven het etiket ‘defect’?’

Ik herken die angst voor een levenslang stempel maar al te goed. Toen onze zoon 12 jaar geleden de diagnose autisme kreeg, voelde ik naast opluchting ook enorme onzekerheid. Deden we er wel goed aan om openlijk over zijn autisme te spreken? Zoals die keer, toen ik vlak voor een groepsreis het reisbureau belde met de vraag of ik sommige groepsactiviteiten kon overslaan. ‘U had van tevoren moeten melden dat uw zoon autist is’, sprak de dienstdoende medewerkster mij bestraffend toe. ‘Dan hadden de andere groepsleden kunnen beslissen of ze akkoord gingen met de deelname van uw zoon.’ Alsof ze een dolk recht in mijn hart stak. Zij wist niets over mijn kind. Toch deed ze alsof hij een soort melaatse was.

Maandag spreekt de Tweede Kamer over passend onderwijs. De wet die moet zorgen dat kinderen met een beperking zoveel mogelijk naar reguliere scholen in de buurt kunnen. Het onderwijs moet inclusiever, stelt de minister. Maar hoe? Gelijkwaardig mee doen voor elk kind bereik je niet met enkel beleidsverbeteringen. Inclusie vraagt om een andere blik op anders zijn. Niet alleen op school, maar ook daarbuiten. Het vraagt dat elk van ons de ander ziet zoals hij is, zonder vooringenomenheid en vooroordeel. Zolang we mensen die anders zijn als ‘abnormaal’ of zelfs ‘minderwaardig’ blijven bestempelen, blijft inclusie een utopie.

Ik kijk naar de man tegenover mij, die zojuist nog stilletjes voor zich uitstaarde. Een jongentje met een blond kuifje trekt aan zijn mouw: ‘Kom je nu eindelijk, pap? De schapen aaien?’

‘Ik kom lieverd.’ Het jongentje rent vooruit. Zijn vader glimlacht. De doffe blik in zijn ogen is verdwenen.

Dit is de 30ste aflevering van de serie die Merel van Vroonhoven schrijft over haar overstap van topvrouw bij de Autoriteit Financiële Markten naar zij-instromer in het onderwijs. Lees hier de vorige aflevering.

Merel van Vroonhoven deed als zij-instromer ook onderzoek naar het lerarentekort: ‘De aanpak is te beperkt en te versnipperd

Wat schoolleiders kunnen leren van topvrouwen (en andersom).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden