ColumnRinske van de Goor

Zij die intelligentie, assertiviteit, ego of vertrouwen missen, worden maatschappelijk afgeserveerd

null Beeld

Dat was een lelijke uitglijer in de sneeuw. Hennie vloekt terwijl ik voorzichtig haar ongewassen, gezwollen voet onderzoek. Ik vrees dat haar enkel gebroken kan zijn. Dat betekent een foto in het ziekenhuis. Maar Hennie heeft niemand om haar te brengen en geen geld voor een taxi. Ze is boos, ik kan toch gewoon een ambu voor haar bellen? Ik erger me aan haar houding, maar slik het weg.

Privé heb ik nagenoeg alleen contact met OSM hogeropgeleid Volkskrant/NRC-publiek met dilemma’s als: kopen we een hybride auto of niet? Maar als huisarts heb ik met veel verschillende mensen een minirelatie, waardoor ik toch een beetje uit mijn ‘bubbel’ kom. Zoals grote Tokkie-achtige families, die allemaal vlak bij elkaar wonen en hechte gemeenschappen vormen, waarbij het huis van oma als vrolijke duiventil voor de hele buurt fungeert. De koffie staat altijd bruin. Groepen creatievelingen, die van de wereld hun speeltuin maken, waarbij vergeleken mijn leven zo aangeharkt is dat ik er jeuk van krijg. Wereldse idealisten, die in hun leven echt met daden de wereld mooier proberen te maken in plaats van via donaties en politiek correcte likes een betere wereld steunen. Bijna elke gemeenschap heeft mooie kanten, waar ik wel een stukje van zou willen.

Maar de Hennies, die benijd ik niet. Ja, om hun tijd. Ze hebben tijd zat. Maar niemand die hun tijd wil, of hun tijd met hen wil delen. Ze hebben vaak een scala aan lichamelijke klachten, geen of laagbetaald werk en fysieke en psychische problemen. Ze zijn vaak gekwetst in het leven en hun vertrouwen in andere mensen is beschadigd, waardoor contact stroef loopt en ze bij geen enkele groep meer horen, niet eens bij elkaar.

Sommigen komen vaak bij de huisarts. Met lichamelijke en psychische klachten, waaronder een vijver aan eenzaamheid, tranen en trauma schuilt. Soms zijn wij de enigen die ze zien, soms is er een batterij hulpverleners betrokken. Maar zolang zij niet voelen dat ze meetellen, deel uitmaken van een gemeenschap, helpt deze professionele aandacht niet echt. Zij hebben geen medisch, maar een maatschappelijk probleem. In onze participatiemaatschappij (mag ik een teiltje?) is geen plaats voor hen. De filosofie bij gemeenten is dat burgers ‘in hun kracht’ moeten staan en gaat uit van mondige burgers met geloof in de mogelijkheid van vooruitgang voor henzelf. Daarbij zijn de eisen die aan mensen worden gesteld steeds hoger en worden mensen op een steeds groter aantal competenties (nog een teiltje graag!) afgerekend. Zij die intelligentie, assertiviteit, ego, sociale vaardigheden of vertrouwen missen, worden maatschappelijk afgeserveerd.

Ik heb een hekel aan betutteling en bemoeizorg. Tegelijk vind ik dat een beschaafde maatschappij elk mens een plek moet gunnen. Tijdens de lockdown hebben veel mensen een beetje ervaren hoe het is om sociaal afgesneden te zijn. Maar er is een groep mensen die altijd sociaal afgesneden zijn. Vaak zonder werk, leuk huis, familie of überhaupt iemand om mee te appen. Hennie is zo iemand. Ze heeft mazzel dit keer, een thuiswerkende buurman is bereid haar te brengen. De enkel blijkt gelukkig niet gebroken en als ik haar ’s middags nog even bel, hoor ik een sprankje dankbaarheid in haar norse stem.

Rinske van de Goor is huisarts.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden