Lezersbrieven Maandag 18 november

Zie hier, de geschrapte passage van Wolkers

De ingezonden lezersbrieven van maandag 18 november.

Pagina met correcties uit het zetklaar gemaakte typoscript van Turks Fruit (1969).

Brief van de dag

In een boeiende bijdrage over de ontstaansgeschiedenis van Turks Fruit schrijft Onno Blom: ‘Geen van de typoscripten van Turks Fruit bestaan nog.’ Goed nieuws voor de Wolkers-vorser: het Literatuurmuseum in Den Haag heeft een complete versie in de collectie, die vol staat met correcties.

Het is een interessant exemplaar, sommige passages zijn doorgekrast in blauwe inkt (waaronder de door Blom gepresenteerde vondst), andere passages met dik zwart viltstift. Andere, simpelweg doorgehaald: ‘Kunstenaars zijn niet alleen inhalig maar ook bijgelovig’, bijvoorbeeld. Het is daarmee de vrijwel definitieve versie.

Ook van Gifsla, De perzik van onsterfelijkheid en Terug naar Oegstgeest heeft het Literatuurmuseum sinds 2004 overigens complete typoscripten vol correcties.

Voor Wolkers-onderzoekers is er nog veel te ontdekken. En niet alleen voor hen.

Bertram Mourits, hoofd collecties Literatuurmuseum, Den Haag

Censuur

Cas Mudde wordt in het interview met Hassan Bahara getypeerd als ‘vermaard politiek wetenschapper’. Maar daar is in het gesprek weinig van te merken.

Mudde meent de liberale media te kunnen voorschrijven hoe ze moeten werken. Dat betekent onder meer: geen podium bieden aan radicaal rechtse ideeën. Ja, ook de Volkskrant bezondigt zich daar volgens hem aan; hoewel hij geen voorbeelden wil of kan geven.

Ik ben zelf politicoloog (Universiteit van Amsterdam, 1972) en al heel lang actief in de journalistiek en uitgeverij. Naar mijn idee is het de taak van (liberale) media om aan alle politieke ontwikkelingen aandacht (en dus onvermijdelijk: podium) te geven: rechts, links, boven en beneden. Ik althans zit niet te wachten op de censuur van een ‘vermaard politiek wetenschapper’.

Henk Bergman, Castricum

Andermans mocassins

Jarenlang had ik in de toiletruimte de spreuk hangen ‘Geef dat ik nooit een mens veroordeel, eer ik een mijl in zijn mocassins heb gelopen’ (gebed van de First Nations).

In het interview met Naema Tahir in de Volkskrant wordt de uitdrukking − met schoenen in plaats van mocassins − toegeschreven aan de Amerikaanse schrijfster Harper Lee.

Sneakers, mocassins, laarzen of klompen: zouden de inheemse volkeren niet eerder zijn geweest met het bedenken van deze uitdrukking?

Marijke Roggeveen, Capelle aan den IJssel

Tepeltonende minijurk

Hoewel ik ontzettend werd afgeleid door de halfnaakte (schoon-)dochter in de illustratie bij het stuk over starters op de woningmarkt, heb ik het toch uitgelezen. Naarstig op zoek naar waaróm deze jonge vrouw een tepeltonend minijurkje draagt terwijl (schoon-)ouders en man juist heel kuis in geheel bedekkend zwart gekleed gaan.

Illustrator Peter van Hugten had daar vást een bedoeling mee. Dat de vrouwelijke helft van het stel in zo’n constructie vaak financieel wordt uitgekleed ofzo. Maar ik heb het nergens kunnen ontdekken.

Hoe komt deze illustratie in hemelsnaam bij dit stuk terecht? Of valt dit onder de noemer artistieke vrijheid? Ik kan wel een heel relaas over feminisme, rolbevestiging, #metoo gaan houden maar ik denk dat iedereen − inclusief de voltallige redactie van de Volkskrant − dat wel zo’n beetje kan dromen. Mij rest maar één vraag: Waarom?

Nynke van Zwol, Abcoude

Onuitlegbaar

Mijn dochter wil geen Sinterklaas meer vieren. Zij vindt het geen leuk feest meer. Ik vroeg haar hoe dat kwam. ‘Was ze gepest, waren de Pieten te streng geweest? Sinterklaas was vroeger toch haar beste vriend?’

Na door vragen kreeg ik een paar woorden te horen: protesteren, ruzie.

Hoe kan ik mijn dochter van 20 met downsyndroom uitleggen dat het slechts grote mensen zijn die zich niet in elkaar willen verdiepen en niet meer met elkaar willen praten?

Katherina Casse, Odijk

Regenboogpiet

Wat een belachelijk poldercompromis, zo’n roetveegpiet. Om binnen de verhaallijn te kunnen blijven. Volgens mij willen kinderen vrolijke kleuren zien, en is het niet leuk als je je tante bij een eerste blik in zo’n piet herkent.

Je zou het de kinderen eens moeten vragen, maar ik ga toch voor de regenboogpiet. Schmink je gezicht in de kleur die je zelf wilt, en vooral: doe het er lekker dik op zodat je niet gemakkelijk wordt herkend. Welke bezwaren kunnen de pro- en anti-Zwarte- Piet-activisten dan nog hebben.

Kees de Jong, Utrecht

Waterstof

Ik erger me mateloos aan pleitbezorgers die vinden dat elektrische auto’s wel harder mogen rijden dan 100 km/uur. Deze auto’s zouden immers niet vervuilen. Niets is minder waar; de vervuiling vindt alleen elders plaats, namelijk in de elektriciteitscentrales. Daar komt bij dat minder dan 8 procent van de elektriciteit in Nederland hernieuwbaar (groen) wordt opgewekt.

Tel daarbij op dat de ‘ecologische voetafdruk’ van een elektrisch aangedreven auto in de showroom veel groter is dan die van auto’s met een verbrandingsmotor. Pas na een aantal jaren is deze achterstand ingehaald, net op het moment dat de accu’s vernieuwd moeten worden − ik hoef waarschijnlijk niet aan te geven, hoe vervuilend de accu’s zijn. Hoog tijd dat waterstof als energiedrager wordt ingevoerd, geproduceerd met behulp van groene stroom.

Ruud Gelderloos, Veendam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden