ColumnPeter Middendorp

Zet je meedogenloze normen maar in een stoel, adviseert de therapeute

null Beeld

Laatst hebben ze me onderworpen aan een psychologisch onderzoek – de resultaten waren verbluffend, ik had nog nooit zo goed gescoord op een test. Allemaal hoge cijfers, maar het allerhoogste scoorde ik op de ongezonde modus ‘meedogenloze normen’. Wie zulke normen aan anderen stelt, raakt vrijwel altijd teleurgesteld. Wie ze zichzelf oplegt, zal eeuwig falen en zichzelf elke dag opnieuw ervaren als een hopeloze broddelaar.

‘Ik zou je willen vragen om die meedogenloze normen voor je te gaan zien’, zei de therapeute tijdens de eerstvolgende online-sessie. Van een beetje praten over gevoelens zouden de meedogenloze normen niet schrikken, laat staan opkrassen, daarvoor zaten ze me al te lang dwars. Er moest iets sterkers tegen worden ingezet, een krachtdaad.

‘Ben je zover?’, zei ze. ‘Zie je ze al voor je? Zet die meedogenloze normen anders maar op een stoel. Heb je een extra stoel? Kun je die even halen? Ik wil graag dat je een extra stoel pakt en je normen erop zet. Dat jullie tegenover elkaar gaan zitten, jij en je meedogenloze normen. Ja, haal maar even een extra stoel. Heb je een extra stoel?’

Ik had wel een extra stoel. Geen goede, wel erg duur. De verkoopster was zo mooi, ze deed zo aardig, voordat ik hem had uitgeprobeerd, was ik al verkocht.

‘Zet die normen maar op de stoel’, zei ze. ‘Doe maar. Pak maar. Schuif maar aan. Ja? Pak je de stoel? Schuif je hem aan? Zet die normen erop en zeg ze maar even luid en duidelijk wat je van ze vindt.’

De gedachte was natuurlijk dat de meedogenloze normen voor je ogen zouden materialiseren. Dat je ging roepen naar die normen, schreeuwen, misschien wel, nog beter, of huilen, dat mocht ook, alles mocht, elke reactie was goed. Zolang je alles er maar uitgooide, in één keer: weg met de kramp en de blokkades, open moest het, los, de ramen en de deuren, de spieren en de geest, zodat ik eindelijk vrij zou zijn.

Ik wilde zo graag van die normen af. Alles had ik ervoor over. Alles had ik ook al geprobeerd, niets hielp. Ook niet ’s ochtends bij mezelf zeggen: ‘Goedemorgen, meedogenloze normen. Zijn jullie daar weer? Ook weer wakker? Zouden jullie vandaag eens iemand anders willen lastigvallen?’

‘Doe maar’, zei de therapeute. ‘Toe maar, echt. Zet ze op de stoel. Schuif maar aan. Zeg maar hardop wat je van ze vindt. Stuur ze weg! Zeg maar: wat doen jullie hier eigenlijk?! Hoe durven jullie elke dag zo lelijk tegen me te praten? Scheer je weg! Opzouten! En laat je niet meer zien, want anders zwaait er wat!’

Ik keek naar mijn stoel, ik keek naar de therapeute op mijn beeldscherm, haalde adem, haalde nog eens diep adem en klikte toen de therapeute weg. ‘Vermijden en vluchten’, scoor ik ook hoog op. Die modus moet ook eens broodnodig in de stoel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden