Opinie Klimaatbeleid

Zet de natuur in als bondgenoot in het realiseren van een energieneutrale samenleving

Nationaal park De Weerribben. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het beperken van klimaatverandering is een grote verantwoordelijkheid. Zelfs bij een beperkte opwarming van 1,5 of 2 graden zijn de consequenties verstrekkend. Niet alleen voor mensen, ook voor de soortenrijkdom op aarde. Afgelopen week zagen we dat de CO2-uitstoot nog steeds stijgt. Toenemende weersextremen zetten de natuur nu al onder druk, ook in ­eigen land. Zo is het de vraag of de hoogveengebieden weer herstellen van de zomerdroogte van 2018.

Natuurgebieden kunnen een ­belangrijke bijdrage leveren aan de oplossing van het klimaatprobleem. Het vermogen van natuurgebieden om CO2 op te slaan is een onmisbare bouwsteen van een klimaatneutrale samenleving. Ook kunnen natuur­gebieden de effecten van klimaat­verandering dempen. Bijvoorbeeld door water op te vangen in tijden van extreme neerslag en weer af te staan in tijden van droogte.

Slechts 13 procent van ons land ­bestaat uit beschermde natuurgebieden en de waarde daarvan is groot. Als leefgebied voor wilde dieren en planten, als ‘levende opslagsystemen’ voor CO2, als buffer voor klimaat­verandering én als recreatiegebied.

We beseffen dat een transitie van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energiebronnen noodzakelijk is. Het aanzien van veel landschappen zal daardoor veranderen. Wind­molens en zonneparken worden, onvermijdelijk, dominantere fenomenen. We zien dat ontwikkelplannen voor windmolens en zonneparken ­vaker verschuiven naar beschermde natuurgebieden. Maar er is ruimte genoeg op minder kwetsbare plekken.

In het rapport Nederland 100% duurzame energie in 2030 onderbouwt ­Urgenda dat de overgang naar 100 procent duurzame energie een mix vereist van energie uit zon, wind, bodemwarmte en opslag in de vorm van bijvoorbeeld waterstof. Naast grootschalige windmolenparken op de Noordzee en aardwarmte kunnen we op land volstaan met 3.500 windmolens (3-4 MW) en 150 miljoen zonnepanelen. Met 380 gemeenten betekent dat negen windmolens per gemeente.

Zoek het landschappelijk lelijkste stukje (bij een industrieterrein, slibdepot, snelweg of bedrijventerrein), plaats daar twee rijen van vijf molens en als gemeente heb je je bijdrage geleverd. Als Rotterdam er meer plaatst op de Maasvlakte, hoeft er elders minder gedaan te worden. 150 miljoen zonnepanelen komt neer op negen panelen per persoon. Als de boer nabij er 200 op zijn schuur zet, kan een monument gespaard worden. Zo kunnen natuurgebieden in alle redelijkheid ontzien worden.

Om tot een duurzame samenleving te komen, is het onvermijdelijk keuzes te maken. Wij roepen de overheid op de energietransitie aan te pakken met oog voor de waarde van natuurgebieden. Om de natuur écht in te zetten als bondgenoot bij het realiseren van een energieneutrale samenleving. Door te investeren in robuuste en aaneengesloten natuurgebieden die CO2 vastleggen. En door natuurgebieden te ontzien bij het plaatsen van windmolen- en zonneparken.

Marjan Minnesma is directeur van Urgenda.
Marc van den Tweel is ­directeur van Natuurmonumenten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.