CommentaarPieter Klok

Zes mensen op 47 vierkante meter, Nederland moet zich schamen

De familie El Andel woont met zijn zessen in een kleine sociale huurwoning met achterstallig onderhoud.
 Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
De familie El Andel woont met zijn zessen in een kleine sociale huurwoning met achterstallig onderhoud.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Tijdens de verkiezingscampagne zal het vaak gaan over de erfenis van Rutte. Wat heeft hij in tien jaar aangericht? Over veel onderwerpen kun je van mening verschillen, maar er is een terrein waarop de VVD-ideologie desastreus heeft uitgepakt en dat is de woningmarkt.

Rutte schafte in 2010 bij de formatie van zijn eerste kabinet de minister van Volkshuisvesting af, vanuit de gedachte dat de bouw van woningen prima aan de markt kon worden overgelaten. Woningcorporaties die van oudsher een belangrijke rol speelden bij het huisvesten van de armen en kwetsbaren in de samenleving, waren eerder al aan de tucht van de markt onderworpen. In 2013 kregen ze daarbovenop een verhuurdersheffing opgelegd, die hun financiële speelruimte nog verder beperkte.

Het gevolg was dat de nieuwbouw in Nederland instortte en Nederland met een steeds groter woningtekort kampt. Zo kan het gebeuren dat anno nu een gezin met vier kinderen in een tochtig tweekamerappartement van 47 vierkante meter moet wonen. Een welvarend land als Nederland zou zich daarvoor moeten schamen.

Het woningtekort versterkt de kansenongelijkheid in de Nederlandse samenleving, zeker ten tijde van corona. Het is niet eenvoudig om je huiswerk te maken als er ook nog vijf andere mensen in je kamer zitten. Het versterkt ook de vermogensongelijkheid. Door de schaarste aan huizen zijn de huizenprijzen de afgelopen jaren razendsnel gestegen, waardoor de Nederlandse samenleving steeds meer uiteen valt in twee klassen: huizenbezitters en huurders. Het wordt steeds lastiger om van de ene klasse naar de andere op te klimmen. Het woningtekort versterkt tot slot de afkeer van immigratie. Als je zelf vijftien jaar moet wachten op een woning, ben je automatisch minder gastvrij. Het woningtekort maakt de samenleving in alle opzichten minder sociaal en is een belangrijke oorzaak van het toenemend chagrijn.

Omdat er vaak vele jaren zitten tussen planning en bouw van woningen, zal het lang duren voordat de schade gerepareerd is. Het is van het grootste belang dat het nieuwe kabinet – mét een minister van Volkshuisvesting – als allereerste een ambitieus plan presenteert voor de woningmarkt. Hoe is de bevolkingssamenstelling over tien jaar, en over twintig jaar, welke huizen hebben we nodig om iedereen een fatsoenlijk dak boven het hoofd te bieden? Het Rijk moet vervolgens aanwijzen waar alle woningen moeten komen, en de corporaties moeten verlost worden van de verhuurdersheffing, zodat zij vervolgens een groot deel van de woningen kunnen bouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden