Zenuwslopende avond op de redactie en een bijzondere collectie briefkaarten

De week van de hoofdredacteur

Een briefkaart uit de collectie van kunstenaar en illustrator Tammo Schuringa.

Avondhectiek

Woensdag zagen we de zenuwslopende avondhectiek van mijlenver aankomen: het vonnis van Julio Poch was een geheide opening van de donderdagkrant, maar het voorlezen begon pas een paar uur voor onze papieren deadline, en er waren nogal wat verdachten in dit megaproces. Correspondent Marjolein van de Water zat klaar in de rechtszaal in Buenos Aires, de accreditatie voor El PeriĆ³dico del Pueblo op zak. Ze moest als een Champions League-verslaggever haar verhaal heel kort na de uitspraak sturen. Dan nog zouden we 22.45 uur, de eerste editie, waarschijnlijk niet halen. Om niet ook nog te moeten schuiven met andere artikelen, zette avondchef Harmen Bockma op de voorpagina van de eerste editie een foto van de krankzinnige gifbeker-inname door de Kroatische Tribunaal-veroordeelde Slobodan Praljak. Een beeldaankondiging van het pagina 3-verhaal, die we zonder gevolgen konden vervangen door het nieuws over Poch. Marjolein slaagde erin razendsnel de vreugde van Pochs familie en de teleurstelling bij een nabestaande van de regime-slachtoffers te beschrijven. Ze heeft in deze gecompliceerde zaak altijd goed beide zijden laten zien, inclusief onlangs een interessant interview met Poch in de gevangenis. Als lezer begon je daarbij al te vermoeden dat hij weleens vrijgesproken zou kunnen worden.

De voorpagina met de foto van oorlogsmisdadiger Praljak.

La France de demain

Met onze Uitgelicht-pagina's proberen we tussen alle verhalen in de nieuwskrant een visueel intermezzo te bieden. Bijzondere fotoreportages, Aarsman, de Schallmaier-index. Maar we brengen ook weleens iets dat je in het geheel niet verwacht. Tot die categorie behoren de briefkaartcollecties van kunstenaar en illustrator Tammo Schuringa. Oude exemplaren uit de tijd dat niemand een camera had en dit een moderne beeldboodschap was. Hij maakte een Uitgelicht met kaarten over de hunkering van frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog naar hun geliefde, maar ook een van de heilige Catharina, die oude vrijsters aan de man hielp. De kleuren en letters van begin 20ste eeuw zijn prachtig, de taferelen vrolijk, en ze bieden een soort antropologisch doorkijkje naar vroegere zeden.

Geknipt voor een begeleidend stukje van Olaf Tempelman dus. Ik belde Tammo, toevallig ook mijn hele jeugd lang mijn buurjongen, om hem te vragen hoe hij aan die kaarten komt. Hij trof zes jaar geleden bij het snuffelen op het Waterlooplein een kaart van de Poisson d'Avril, een wonderlijk soort alternatieve Valentijnskaart die de Fransen op 1 april stuurden. Hij ging op onderzoek uit op Franse markten en vond veel meer. 'Toen ging ik zoeken op internet en is het helemaal uit de hand gelopen.' Hij dacht origineel te zijn, maar er bleek een groot circuit van verzamelaars te bestaan: er staan wel 50 miljoen kaarten online. Tammo koopt ze voor een dubbeltje tot 10 euro. 'Het werd een soort verslaving.' Hij heeft er 25 duizend en probeert enigszins af te kicken.

Nu hij over de helft van zijn leven is, begint hij zich af te vragen wat zijn kinderen later met al die dozen moeten. Maar hij heeft nog genoeg interessants voor ons in petto. In zijn collagekunst zette hij al eens westerse tegenover islamitische kaarten als commentaar op de huidige tijd. Ook de collectie die we deze week afdrukten had een politieke connotatie: Franse kinderen die met vlaggen (en soms wapens) poseren boven patriottische leuzen over glorie, overwinningen en 'La France de demain'. Een mild commentaar op de voornemens rond vlag en Wilhelmus in ons nieuwe regeerakkoord. Maar ook gewoon weer een vrolijkmakend schouwspel midden in de krant.

Reageren? p.remarque@volkskrant.nl

Illustrator en kunstenaar Tammo Schuringa.
Illustrator en kunstenaar Tammo Schuringa heeft 25 duizend van dit soort kaarten.
Meer over