Laat het stoppenNadia Ezzeroili

Zelfverklaarde Instagramfeministen zijn op niets anders uit dan geld en aandacht

Niet alle moderne verschijnselen hoeven we goed te keuren. Er zijn zaken waar we ons tegen kunnen, nee móéten verzetten. Deze week maakt Nadia Ezzeroili korte metten met de Instagramfeminist. 

Als we ons over tien jaar afvragen waar de betekenis van de term ‘feminisme’ precies gesneuveld is, luidt het antwoord: op Instagram, het socialemediaplatform voor poseurs en dociele volgers.

Ik vermoed dat de versterving van het feminisme ergens in 2014 moet zijn begonnen, toen Beyoncé besloot zichzelf een feminist te noemen. Want ineens zagen we ze overal: vriendinnengroepjes die ’s avonds empowerende Beyoncé-liedjes zongen op de dansvloer en ’s ochtends weer braaf aan de vrouwenstandaard probeerden te voldoen. Meegaand, geduldig en vooral ongevaarlijk. Wat had je anders verwacht? Highfivend ‘Who run the world? Girls!’ meeblèren verandert nu eenmaal niets aan je positie in de samenleving.

Sinds enkele jaren is deze schijnempowerment uit de popcultuur ook naar Instagram verschoven. De plek waar jonge vrouwen ongebreideld de pose kunnen aannemen van cool chicks die op hun monnie (centjes) zitten, hun vriendinnen queens noemen en hen openlijk aansporen om te blijven shinen (succes hebben) tijdens het omverwerpen van the patriarchy (het seksistische systeem). Met hen valt niet te sollen, willen ze maar zeggen.

Het is in ieder geval een trend die niet onopgemerkt is gebleven. Bijna iedere Instagraminfluencer en haar moeder is wel een samenwerking aangegaan met een commercieel bedrijf dat cosmetische producten aan de vrouw brengt met onnavolgbare lulpraat over diversiteit in vrouwenlichamen vieren en schoonheid die van binnenuit komt. Die ons willen doen geloven dat een filterloze foto van een paar buikrolletjes de wereld nog schokt. En zo worden we tegenwoordig gebombardeerd met sentimentele commercials op Instagram die ons moeten inprenten dat iedereen een #bosslady kan zijn, zolang je jezelf maar die bodycrème van 35 euro gunt.

Daartegenover staan jonge vrouwen die iets met cultuurwetenschappen hebben gestudeerd, maar eigenlijk dromen van een influencercarrière. Die de commerciële uitbuiting van het feminisme en allerlei zaken, met name in de media, heel erg ‘mega gendernormatief’ en ‘niet-inclusief’ vinden. Maar ook zij kunnen uiteindelijk het verdienmodel niet weerstaan. Want na drie tamme aanklachten en 150 likes worden ze al gevraagd voor lezingen, banen en woordvoerderschappen.

Neem het Instagramaccount @zeikschrift, beheerd door een zelfverklaard feminist die geregeld media en influencers de maat neemt wegens ‘seksisme’ en ‘racisme’ in een kop of tekst. Die zinnen schrijft als: ‘Discriminatie op basis van uiterlijk is mega real, consequentieel en relatief onderbelicht.’ Maar van een semi-intellectuele Instagramactivist groeide ook zij binnen twee jaar uit tot een inwisselbare influencer die een column in Vogue kreeg, opendeurenlezingen geeft over diversiteit in de media en iedere maand glunderend van trots een bevallige coverfoto van zichzelf of een interview met zichzelf deelt.

Dit is, kortom, de bittere en cynische waarheid: lucratief Instagramfeminisme is ook maar een systeem, een systeem dat alleen de prekende Instagramfeminist iets oplevert in de vorm van geld, aandacht of klussen. Instagraminfluencers, maar ook de zeikschriften van deze wereld, zetten uiteindelijk niets wezenlijks op het spel – en zeker niet als hun eigen BV iets te verliezen heeft.

Daarom moeten we nu, tussen de puinhopen van het Instagramfeminisme, een nieuw woord bedenken voor feminisme. En wie geen Instagramaccount heeft of nooit een Instagramfeminist heeft voorbij zien komen: prijs uzelf maar verrijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden