OpinieSyriërs in Nederland

Zelfs in Nederland zijn Syrische vluchtelingen niet veilig voor Assad

Het lot van Mazen al-Humada staat niet op zichzelf. Nederland moet zijn ogen niet langer sluiten voor de dreiging vanuit het regime-Assad voor Syrische vluchtelingen, ook als ze hier asiel hebben gevonden, betogen Akram Saud, Khaled Al-Haj Saleh en Natasha Huiberts. 

De Syriër Mazen al-Humada, hij heeft anderhalf jaar gevangen gezeten en is gemarteld door het regime van Assad. Hij laat de verwondingen zien aan zijn pols, waar hij aan werd opgehangen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Onder Syriërs in Nederland heerst grote bezorgdheid over het lot van Mazen al-Humada. Deze Syrische activist overleefde de martelkamers van het regime van Assad. Hij getuigde over de hele wereld – bij mensenrechtenorganisaties en media – over deze folteringen. Maar in Nederland, waar hij in 2014 asiel kreeg, raakte hij verstrikt in de bureaucratie. Zijn uitkering werd gekort en na een huurachterstand werd hij uit zijn woning gezet. Sindsdien verbleef hij afwisselend bij zijn zus in Nederland en neef in Berlijn, maar zijn mentale gezondheid verslechterde. Enkele weken geleden verdween hij spoorloos: familie en vrienden vrezen dat hij teruggelokt is naar Syrië, misschien wel door geheim agenten van Bashar al-Assad.

Volgens ons is dit niet zomaar een persoonlijke tragedie, maar het gevolg van de politieke onwil om veel duidelijker stelling te nemen tegen het Syrische regime. De Nederlandse regering heeft weliswaar in 2012 de diplomatieke banden met Assad verbroken, maar spreekt nog altijd van een ‘burgeroorlog’ in Syrië. Daarmee wordt de politieke achtergrond van het conflict structureel ontkend: het regime hongert systematisch politieke tegenstanders uit, jaagt ze uit hun huizen en vermoordt ze.

Intussen ziet de Nederlandse overheid álle Syrische vluchtelingen als oorlogsvluchtelingen. Weliswaar is het tegenwoordig officieel beleid dat actieve aanhangers van het regime niet welkom zijn, maar in de praktijk blijken hier toch Syriërs te zijn die sympathiseren met het regime-Assad en deze genocide ontkennen. Volgens Niod-onderzoeker Ugur Üngör is het ‘honderd procent zeker’ dat Syrische inlichtingendiensten ook in Nederland actief zijn. Klaarblijkelijk voelen Syrische inlichtingendiensten zich comfortabel genoeg om hier invloed uit te oefenen. Dat is niet zomaar een gerucht, maar een beangstigende realiteit, met mogelijk fatale gevolgen.

Bescherming

Syriërs hebben op grond van het VN-Vluchtelingenverdrag de mogelijkheid om asiel in Nederland aan te vragen. Daarmee hebben erkende vluchtelingen als Mazen Alhumada recht op veiligheid en bescherming. Maar zolang de Nederlandse regering onvoldoende concrete maatregelen neemt, zijn Syrische activisten ook hier niet veilig. Deze groep vluchtelingen bescherm je niet met enkel morele steun.

Wij pleiten daarom voor een multidisciplinaire aanpak waarbij de autoriteiten hard optreden tegen de invloed van Syrische inlichtingendiensten in Nederland. Ook moeten aanklagers gebruikmaken van de bevoegdheid om schendingen van het internationaal strafrecht hier in Nederland te vervolgen. Ten slotte is passende zorg nodig, waarbij hulpverlenende instanties meer aandacht hebben voor de persoonlijke factoren die sommige vluchtelingen kwetsbaarder maken dan anderen.

We verwachten van de Nederlandse overheid dat zij zorgvuldig onderzoekt hoe Mazen al-Humada heeft kunnen verdwijnen en dat zij zich inspant voor zijn veilige terugkeer naar Nederland. Kortom, we eisen dat de Nederlandse regering zich niet langer verschuilt achter het argument dat de diplomatieke banden met Assad verbroken zijn, maar handelt naar de mogelijkheden die er wél zijn.

Akram Saud en Khaled Al-Haj Saleh zijn Syrische activisten. Natasha Huiberts is journalist op het gebied van mensenrechten.

Mazen al-Hummada overleefde de martelkelders van het Syrische regime van Assad en deed wat bijna niemand durfde: hij vertelde de wereld erover. Hij vluchtte naar Nederland. Maar nu is hij spoorloos. Zijn familie vreest dat hij weer in Syrië zit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden