Column Elma Drayer

Zelfs in dit uiterst beschaafde landje krijg ik het terughalen van jihadgangsters nog even niet aan mezelf uitgelegd

Nog drie nachtjes slapen en de rechter doet uitspraak in het kort geding dat vijf advocaten namens 23 Nederlandse jihadgangsters en hun 56 kinderen aanspanden tegen de Staat. Zij eisen dat Nederland hen spoorslags ophaalt uit Syrië. Gaat de rechter daarin mee dan eisen ze daarnaast een dwangsom à 2.000 euro per persoon per dag, mocht de overheid in gebreke blijven.

Tot nu toe weigerde het kabinet de zogeheten uitreizigers actief te repatriëren. Volkomen terecht, wat mij betreft. Per slot gaat het hier om lieden die destijds bij hun volle verstand een enkeltje kalifaat boekten. Die zich willens en wetens aansloten bij een regime dat jezidi’s, christenen en andersdenkende moslims ofwel koelbloedig vermoordde ofwel onderwierp aan marteling, gevangenschap, slavernij. En niet in het geniep, zoals soortgelijke regimes voorheen nog wel eens probeerden. Dankzij het transparante communicatiebeleid van Islamitische Staat wist de wereld vrijwel vanaf dag één wat daar gebeurde.

Natuurlijk, mannen en vrouwen hadden er verschillende taken. Zoals bekend hechten ze bij IS zeer aan een nette rolverdeling tussen de geslachten. Vrouwelijke jihadgangers mochten derhalve niet meevechten op het slagveld. Maar het huishouden verzorgen, nageslacht produceren en seksslavernij faciliteren mochten en deden ze wel. Al hebben ze niet letterlijk bloed aan hun handen, ze zijn sowieso medeplichtig aan een weerzinwekkend regime.

Maar zie, anno 2019 blijken nogal wat polderjihadista’s nogal wat spijt te hebben. Alles beter, begrijp ik, dan de Syrische detentiekampen waarin ze sinds de deconfiture van het kalifaat opgesloten zitten.

Dat zal gerust. Woon je ineens in krakkemikkige tenten in een overvol kamp, waar een tekort is aan schoon drinkwater, aan hygiëne, aan medicijnen, aan voedsel. Je echtgenoot sneuvelde of verdween. Je kindertjes jengelen de hele dag om je heen. En dan staat de winter er ook nog eens aan te komen. Wat ligt dan meer voor de hand dan je toevlucht zoeken tot de rechtsstaat van het westerse land waar je je ooit hooghartig van afkeerde? Dus schakelden ze vijf Nederlandse advocaten in. (Hoe de vrouwen dat in die erbarmelijke omstandigheden voor mekaar kregen heb ik tot mijn spijt nog nergens gelezen. Wie de rekeningen betaalt evenmin.)

Een van hen, de Rotterdamse advocaat André Seebregts, laat in de media het vaakst van zich horen. Hij krijgt ‘nog steeds kippenvel’, zei hij in september in De Stentor, als hij terugdenkt aan het Noord-Syrische detentiekamp dat hij bezocht. Tevens weidt hij in interviews graag uit over het ‘veiligheidsdenken’ dat Nederland in zijn greep zou hebben. Sinds de opkomst van het kalifaat hebben wij namelijk te weinig oog voor de rechten der verdachten. En o ja. Tijdens het kort geding verklaarde hij dat de Nederlandse overheid jihadisten moet terughalen omdat ze verplicht is om ‘mensenrechtenschendingen jegens haar onderdanen’ te voorkomen.

Kijk, ik snap best dat je als advocaat je cliënten adequaat moet verdedigen. Maar zou dat alsjeblieft met wat minder grote woorden kunnen? Met wat minder lachwekkende ook?

Intussen wijst alles erop dat het kabinet zijn fiere standpunt over uitreizigers op zeker moment zal moeten verlaten en de spijtoptanten toch zal moeten laten terughalen – is het niet vanwege een rechterlijke uitspraak dan wel vanwege te weinig internationale steun voor berechting in Irak.

Als dat zo is, dan is dat zo. Het enige lichtpuntje lijkt me dat in dat geval de kinderen van de jihadgangers alsnog een kans krijgen. Want hoe gruwelijk hun ouders zich ook hebben misdragen, zij dragen uiteraard geen enkele schuld. De rest van het scenario stemt me minder vrolijk. Komen de uitreizigers inderdaad voor de Nederlandse rechter, de afloop laat zich raden. Zelfs als er voldoende bewijs is voor een veroordeling, dan zullen ze na hooguit zes, zeven jaar weer als vrij mens rondlopen.

Ik weet het, zo werkt het nu eenmaal in dit uiterst beschaafde land. En meestal kan ik me daar moeiteloos in vinden. Maar nu krijg ik het mezelf nog even niet uitgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden