VerslaggeverscolumnMarjon Bolwijn in Oranjewoud

Zelfs een boze boer emigreert niet zomaar naar Canada of Denemarken

Er is altijd wel iemand die garen spint bij dreigend onheil. Zoals de agrarische makelaars en consultants die Nederlandse boeren deze week in hotelzaaltjes van Friesland tot Brabant maar al te graag vertellen over de grote voordelen van een nieuw bestaan over de grens. Canada kent een vaste, hoge melkprijs. In Denemarken staan nu bedrijven voor een relatief gunstige prijs te koop. Frankrijk telt veel meer zonuren en bij de buren in Duitsland loop je weinig risico vervreemd te raken van familie en vrienden. Fosfaatrechten, ruimtegebrek en torenhoge grondprijzen kennen al deze landen bovendien niet.

En dan worden op deze avond in het Friese Oranjewoud onder de pakweg tachtig bezoekers ook nog Zweden, Slowakije, de VS en Australië aangeprezen. ‘Die stand kunnen ze wel weghalen’, schampert een jonge boer met een blik op het informatiebord over het brandende continent. Hij is deze avond met drie vrienden, allen melkveehouders die in het najaar op hun tractors deelnamen aan de boerenprotesten in Den Haag, naar het hotel in Oranjewoud gereden. Niet dat ze van plan zijn te emigreren. Ze moeten er zelfs niet aan dénken. ‘Het is veel te gezellig in Nederland.’

‘Prachtprijzen’ in Slowakije.

Interfarms, de agrarisch vastgoedspecialist en organisator van de informatie-avonden, ziet na een emigratiedip sinds begin deze eeuw weer meer Nederlandse boeren emigreren. Zo’n zeventig zijn er het afgelopen jaar vertrokken, een verdubbeling ten opzichte van tien jaar geleden. En de telefoon staat sinds de onrust over de aangekondigde stikstofmaatregelen van de regering niet stil, zegt medewerker Janneke Smedema. Denemarken, Duitsland en Canada zijn de populairste bestemmingen. Geen toekomst meer zien in eigen land door de opeenstapeling van regels, is de voornaamste drijfveer van vooral boerengezinnen met jonge kinderen hun heil in het buitenland te zoeken. Avonturiers zijn het niet, maar gedreven boeren die hun roeping niet willen opgeven nu hun een sanering in de sector boven het hoofd hangt.

‘Nederlandse boeren zijn het zat. Ze worden het land uitgepest’, stelt Marianna Westerkamp met gevoel voor drama. De Canadese is agrarisch makelaar en vorige week de Atlantische Oceaan overgestoken om tijdens huisbezoeken en informatieavonden als deze Nederlandse boeren warm te maken voor een nieuw bestaan in The Maritimes, een regio in het oosten van Canada. Daar heerst een voor Nederlandse agrariërs herkenbaar probleem: bij gebrek aan een opvolger zetten gepensioneerde boeren hun bedrijf met bloedend hart te koop. Dat biedt dus kansen voor Nederlandse collega’s die willen emigreren.

Janneke Smedema: ‘Emigratie neemt toe.’

De grondprijzen zijn in The Maritimes veel lager dan in Ontario, waar de meeste Nederlandse boeren de afgelopen decennia zijn neergestreken, houdt de makelaar een piepjong stel voor dat aan haar lippen hangt. ‘Hoe koud is het er in de winter, kan het ook -40 worden, zoals in Ontario?’, wil de boerin weten. ‘Bij ons wordt het maar -16 tot -20 graden’, moet het geruststellend klinken. De boerin rilt bij de gedachte alleen al.

De Canadese makelaar spreekt aan haar tafel deze avond drie gezinnen die vast van plan zijn hun bedrijf in Nederland te verkopen om in Canada een nieuw bestaan te kunnen opbouwen. Een melkveehouder zal zich volgende maand met zijn vrouw en twee dochters door haar laten rondleiden. Westerkamp is niet te beroerd volmondig toe te geven dat makelaars als zij voordeel hebben van de landbouwcrisis in Nederland.

Canada is ook de grote droom van een bedachtzame akkerbouwer uit een van de noordelijke provincies. Maar omdat zijn vrouw Noord-Amerika te ver vindt, is de keuze gevallen op ‘een Europees land’. Voornaamste reden voor het aanstaande vertrek is dat hij door de hoge grondprijs geen mogelijkheid ziet zijn bedrijf uit te breiden. En dat is noodzakelijk, omdat zijn twee net afgestudeerde zoons in het bedrijf willen werken en hun vader later graag willen opvolgen. ‘Het bedrijf is te klein om met drie gezinnen van te leven.’

Marianna Westerkamp: ‘Boeren worden het land uit gepest.’

Evenals alle andere boeren die ik deze avond spreek, wil de akkerbouwer ‘absoluut’ zijn naam en woonplaats niet noemen. Behalve zijn gezin weet niemand van de emigratieplannen. Uit concurrentieoverwegingen is het niet zo handig als collegaboeren lucht krijgen van de plannen. Het zou hem niet verbazen als de meeste boeren met serieuze emigratieplannen daarom vanavond hun gezicht niet laten zien. En anders zullen ze wel doen alsof ze hier alleen maar een beetje komen rondkijken.

Ik zoek de vier jonge melkveehouders weer op. Ze klitten nog steeds samen aan dezelfde statafel. Of ze stiekem niet toch…? ‘We zijn hier uit nieuwsgierigheid’, bezweert de meest spraakzame. ‘Om te zien hoe groot de belangstelling is.’ Grinnikend: ‘Hoe meer boeren vertrekken, hoe meer ruimte er voor ons overblijft.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden