Column Toine Heijmans

Ze willen je opsluiten pa, en het wordt je niet verteld

Volkskrantverslaggever Toine Heijmans schrijft wekelijks over zijn vader, die alzheimer heeft.

Ze willen je opsluiten pa, dat is voor iedereen het beste. Behalve voor jou, maar dat is nu niet aan de orde. De omstanders zijn aan de orde. Die praten in jouw afwezigheid over jou en denken: nou nou, het wordt zoetjesaan wel tijd voor een rechterlijke machtiging, psychogeriatrisch gezien. Want dhr. doet rare dingen.

Dhr. mijn vader doet zijn leven lang al rare dingen, sla de fotoboeken er maar op na. Werkte zich eigenmachtig los uit het koorknapenmoeras van het seminarie. Liet zijn haren groeien. Knipte zijn stropdas af. Nam ontslag uit de bureaucratie waar het zijn taak was de bureaucratie te dienen. Mijn vader was een van de eerste zzp'ers ter wereld, meneer de psychiater, let wel: in 1981, midden in de diepe crisis, begon hij zijn eenmansmultinational. Op zolder. Met drie kleine kinderen en een hypotheekrente van 12 procent. Te eigenwijs om anderen toe te laten tot zijn start-up omdat anderen het, nou ja, anders doen.

Mijn vader, edelachtbare, doet de dingen zoals hij ze doet. Moeten meer mensen proberen, maar ze durven niet. Te ongemakkelijk. Gemakkelijk is de gebaande paden volgen tot in het gekkenhuis.

Mijn vader spaarde een jaar lang voor de kermis en ging dan met diepe zakken vol kwartjes de bink uithangen bij de botsauto's - op z'n 40ste. Als je omkijkt is mijn vaders leven een schitterend lint van verandering en continuïteit. U kent die foto's niet, edelachtbare. U kent het geluid niet van een Moto Guzzi 850 cc. De dingen die hij deed kunt u met terugwerkende kracht tot gevaarlijk veroordelen, voor zichzelf en/of voor anderen, maar stiekem bent u vast jaloers.

Mijn vader loopt nog steeds rechtop. Hij rookte een pak shag per dag en stopte ermee. De pijn die het deed. Die niemand zag. Mocht zien. De pijngrens van mijn vader ligt op Himalayahoogte.

Maar ergens in een vergadering van omstanders is iemand over een rechterlijke machtiging voor dhr. begonnen. Alles conform de wet BOPZ, die het opsluiten mogelijk maakt van senioren met fratsen. Een wet waaraan zoals u weet de weledelzeergeleerde dr. Alzheimer nog heeft meegeschreven, en/of waar hij inspiratie voor leverde. De rest bestaat uit onmacht en goede bedoelingen.

De psychiater die thuis kwam kijken, had het na tien minuten 'wel gezien'. Ook die moet productie draaien, pa, en jij past in een patroon. Van duizenden. Precies waar jij niet in past.

Had je maar niet boos moeten worden op die man, pa. Ik was ook boos geworden trouwens. Heb ik van jou. Geen genoegen nemen met de sterke arm der autoriteiten - uiteindelijk heb je vooral jezelf ermee.

Ze zien jouw ziekte. Jou zien is moeilijk geworden.

Ze willen je opsluiten pa, en het wordt je niet verteld. Het wordt op de achtergrond geritseld door de omstanders, in vergadering bijeen. Daar kun jij niets aan doen.

Wij wel. Jij kan dwarsliggen pa, maar wij kunnen dat ook. Geleerd van onze rare vader.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.