Rubriek Beeldvormers

Yanela, staat symbool voor het zero- tolerancebeleid van de Amerikaanse regering

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Een huilend meisje aan de grens. 

De 2-jarige Yanela huilt als haar moeder wordt gefouilleerd door de grenspolitie. Foto John Moore / Getty Images

Aan het eind van de week had ze een naam gekregen.  Ze heet Yanela en ze is 2 jaar oud. Haar moeder is Sandra en haar vader is Varela Hernandez, een scheepskapitein uit Puerto Cortes, Honduras. Hij vertelde het Spaanstalige televisiestation Univision hoe zijn vrouw op de vroege zondagochtend van 3 juni was vertrokken. Tegen zijn zin, meldde hij: ‘Waarom heeft ze ons kleine meisje hier aan blootgesteld?’

Negen dagen later zag hij zijn dochter weer terug. Op een reeks foto's gemaakt op 12 juni in McAllen, Texas, een stad aan de Mexicaans-Amerikaanse grens. Sandra Hernandez en haar dochter waren hier met een aantal families de grensrivier Rio Grande overgestoken, waarvoor ze smokkelaars, volgens vader Varela, zesduizend dollar hadden betaald.

Foto John Moore / Getty Images

Aan de Amerikaanse zijde van de grens werden ze opgewacht door de grenspolitie. Fotograaf John Moore van het fotopersbureau Getty was er bij. Hij maakte een reportage over het werk van de grenspolitie (Border Patrol) in de Rio Grande-vallei. Op een maanloze nacht staat die aan de grens op scherp: de beste omstandigheden om over te steken.

Verzet

‘Ik kon de angst in de ogen van de families zien’, zei hij achteraf in een interview op de website van Getty, nadat een van zijn foto’s van de huilende Yanela viral was gegaan. Deze foto werd vergeleken met die van het napalmmeisje van Nick Ut (1972) en het verdronken Syrische jongetje Alan (2015) en werd door de Washington Post de reden genoemd dat de Republikeinen in november de verkiezingen zouden gaan verliezen. De foto deed nog geen etmaal de ronde of werd al gebruikt in referenties aan oorlogsklassiekers als Sophie’s Choice en Schindler’s List (de rode jas!); verhalen waarmee het Amerikaans beleid aan de grens werd vergeleken.

Het verzet tegen het zero-tolerancebeleid van de Amerikaanse regering, waarbij kinderen van illegale immigranten van hun familie werden gescheiden en apart werden opgesloten, was op zoek naar een symbolisch beeld.  En vond dat in de foto van de huilende Yanela (rood vestje, rode schoentjes) die omhoog kijkt terwijl haar moeder wordt gefouilleerd. 

En nog voor de wereld haar naam had vernomen stond ze op de cover van het nieuwe nummer van Time Magazine, in een fotocollage, waar ze lijkt op te kijken naar Trump zelf. Tekst op de cover: ‘Welcome to America’.

Cover van Time.

Moore is voor de foto door de knieën gegaan. Vanuit het perspectief van het meisje valt de dreigende volwassen wereld buiten het kader. Moore zag het meisje voor het eerst toen ze nog door haar moeder werd vastgehouden. Hij besloot ze te volgen. De moeder moest gefouilleerd worden en werd gevraagd haar kind neer te zetten, waarop dat onmiddellijk in tranen uitbarstte. Let op haar schoenen: de veters zijn een moment eerder verwijderd, gebruikelijk bij mensen die gearresteerd worden. Moore schoot een paar foto’s (een van de beelden haalde op 19 juni de voorpagina van deze krant) en toen was het voorbij.

Foto John Moore / Getty Images

De fotograaf spreekt Spaans en vroeg waar moeder en kind vandaan kwamen. Hij kreeg nog net mee dat ze uit Honduras kwamen, voordat ze in een busje verdwenen en werden afgevoerd. Moore maakt al tien jaar reportages in het grensgebied. ‘Als nieuwsfotograaf moet ik altijd doorwerken, ook als het moeilijk wordt. Maar als vader van een kleuter vond ik het lastig  om te zien wat er zich voor mijn lens afspeelde.’

Foto John Moore / Getty Images

Later zou een Trump-aanhanger op televisie beweren dat het hier om een ‘kind-acteur’ ging, zou er een semantisch debat losbarsten over ‘kooien’ versus ‘hekken’, zou de First Lady een detentiecentrum bezoeken met op de rug van haar jas de tekst ‘I really don’t care. Do U?’ en zou Trump een decreet tekenen dat een einde moet maken aan het wegvoeren van de kinderen. Wat er met de ruim tweeduizend kinderen moet gebeuren die zijn weggevoerd, bleef onduidelijk.

Yanela zat ondertussen, met haar moeder, in een detentiecentrum in Texas. Ze was even het gezicht van deze tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.