ColumnPeter de Waard

Wordt dit het tweede mondiale krimpjaar sinds de oorlog?

Dat een keer een terugval van de economie zou volgen na jaren van groei was te voorspellen. Maar tot nu toe kregen de zwartkijkers en shortsellers, die heilig geloven in de bijbelse cycli van zeven magere na zeven vette jaren, steeds de deksel op de neus.

De economie liet zich niet vermurwen door alle politieke spanningen zoals de handelsoorlog tussen VS en China, de Brexit en de eeuwige onrust in het Midden-Oosten. Ook de eurocrisis rond Griekenland, de terugkeer van het protectionisme, de vluchtelingencrisis en de vermeende zeepbellen op de aandelen- en vastgoedmarkt lieten de financiële markten uiteindelijk koud.

De paniek rond het nieuwe coronavirus lijkt een veel groter gevaar dan al het politieke gekissebis. Hele landen gaan in quarantaine. En in de mondiale economie is geen land zelfvoorzienend meer. Niemand maakt zelf alle onderdelen van een smartphone of auto. Niemand kan overleven zonder meststoffen, voedingsmiddelen of zaden van over de grenzen, dat zou een hongersnood veroorzaken. Als sommige toeleveringsketens blokkeren, dan zijn er geen alternatieven. ‘Het enige waar we bang voor moeten zijn is de angst zelf’, zei Franklin D. Roosevelt in zijn inauguratiespeech in 1933 op het hoogtepunt van de toenmalige crisis. Nu is die angst overal voelbaar.

Sinds de oorlog is de wereldwijde economie maar één jaar gekrompen. Dat was in 2009 op het hoogtepunt van de kredietcrisis, toen alle vertrouwen wegviel en een minnetje werd genoteerd van 1,79 procent. Er zijn vele andere recessies geweest in bepaalde regio’s – bijvoorbeeld als gevolg van de oliecrisis, de Latijns-Amerikaanse schuldencrisis, de Azië-crisis, de Rusland-crisis – net als vele pandemieën (ebola, zika, vogelgriep, sars), maar altijd werd de economische neergang in de ene regio meer dan gecompenseerd door uitbundige groei in andere regio’s.

De achilleshiel van deze crisis is het toerisme. De mensheid kan steeds meer hekel krijgen aan het hedendaagse massatoerisme, maar het is een van de belangrijkste economisce motoren. Volgens de Wereld Reis- en Toerisme Raad droeg in 2018 toerisme 8,8 biljoen dollar bij aan het wereldwijde bbp.

Dat is 10 procent van het totale bbp in de wereld. Toerisme zorgt wereldwijd voor 319 miljoen banen. Nu al is één van de tien mensen in de wereld voor zijn werk afhankelijk van toerisme. Van alle nieuw gecreëerde banen vloeit zelfs één op de vijf voort uit het toerisme.

Als deze sector als gevolg van het coronavirus helemaal instort, is de schade niet te overzien. Frankrijk houdt rekening met een daling van het toerisme van 30 tot 40 procent dit jaar.

En in Frankrijk zijn er nog geen coronadoden te betreuren. Als het toerisme dit jaar halveert, zal er meer afgaan van de mondiale koek dan de 3,2 procent die het IMF als groei voor 2020 verwacht. Voor de tweede keer sinds de oorlog zal de hele wereldeconomie krimpen.

De doemdenkers kunnen hun onheilsscenario’s weer uit een diepe lade halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden