Column De Kwestie

Wordt de handelsoorlog nu ook een valutaoorlog?

Het omzeilen van een importheffing van 20 procent kan ook met een list. Zo kan een dochterbedrijf worden opgericht in een land waarvoor die heffing niet geldt. Zo openen Chinese bedrijven die last hebben van handelsbelemmerde maatregelen van de EU, filialen in voormalige Franse koloniën die een associatieverdrag met de EU hebben.

Een andere list is de eigen munt met 20 procent te laten devalueren. Op die manier lijken de Chinezen nu Donald Trump een poets te willen bakken. Uiteraard moet het niet te veel in het oog springen. Daarom wordt het geleidelijk gedaan. In de maand juni werd de renminbi - in het gewone betalingsverkeer ook wel yuan genoemd - 3,3 procent minder waard ten opzichte van de dollar. Dat is de grootste daling sinds de volksrepubliek in 1994 een officiële valutamarkt instelde.

Valutamanipulatie zou de guerrilla in de handelsoorlog kunnen worden genoemd. Sinds China een economische grootmacht is geworden, wordt het continu daarvan beschuldigd. Maar het is met conventionele middelen niet te bestrijden. De koersvorming van de Chinese munt is weinig transparant en de centrale bank zou de waarde via interventies bewust laag houden, zodat de Chinese export goedkoop blijft.

Economen beweerden in het verleden dat de renminbi 20 tot 40 procent werd ondergewaardeerd. Maar het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stelde in 2015 op grond van koopkrachtberekeningen dat dit niet langer het geval was. Sinds 2010 was het gebruik van de Chinese munt in het handelsverkeer niet alleen vertwintigvoudigd, maar was de waarde 25 procent toegenomen. Daarom mocht de renminbi vanaf 1 oktober 2016 deel uitmaken van het valutamandje van het IMF naast dollar, euro, yen en pond dat wordt gebruikt voor schuldverrekening.

Niettemin beschuldigde Donald Trump in zijn presidentscampagne China er opnieuw van de waarde van de renminbi bewust laag te houden om de Amerikaanse markt te veroveren en Amerikaanse banen te vernietigen. China waste zijn handen in onschuld. Nu China niet alleen zijn munt aan de dollar had gekoppeld, maar ook aan andere valuta (yen, euro), kon ze zich excuseren dat niet meer alleen naar de verhouding met de dollar moest worden gekeken.

Maar nu dreigt China het valutawapen ook daadwerkelijk in te gaan zetten, nadat de VS de handelsoorlog hebben verklaard. Zo werd de daling van de renminbi met liefst 1,9 procent in een week tenminste uitgelegd. Maar als China de handelsoorlog op deze wijze gaat voeren, neemt het flinke risico’s. Veel Chinezen zouden in paniek kunnen raken, omdat hun eigen spaargeld minder waard wordt. Ze zouden yuans gaan inwisselen voor bitcoins, yens of dollars.

De Chinezen gaan zelden over één nacht ijs. Een van hun spreekwoorden is: ‘Als je bij woede een moment van geduld betracht, bespaar je je honderden dagen van spijt.’
Misschien zou Trump die als tegeltjeswijheid kunnen ophangen.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.