VRIJ ZICHT Martin Sommer

Wolvenoverlast? In feite hebben we het over lupofobie

Dit is niet de tijd voor klachten of Kamervragen over de wolf, maar voor excuses.

Heel jammer dat er nu ook al over de wolf wordt gepolemiseerd. Door een briefschrijver uit Zweden, die weet heeft van een wolf die zich vergreep aan een cocker spaniel. Nog een brief. In Roermond schijnt een wolf in 1811 (!) ‘dertien knapen en meisjes’ te hebben verscheurd. Ik volg het wolvendebat al jaren en je kon de klok erop gelijk zetten. Nog geen zes wolven hebben hier een poot gezet of de antiwolvenbrigade meldt zich. De VVD stelde Kamervragen over wolvenoverlast. Maar we hebben het in feite over lupofobie. 

Aanleiding voor de boosheid uit Zweden was het interview met wolvenvrouw Elli Radinger uit Duitsland. Ze schreef het boek De wijsheid van wolven en vertelde hoe ze door een wolf werd gekust. Ze vindt wolven betere managers dan mensen, en eigenlijk betere mensen.

De interviewer was sceptisch en zei tuttut en komkom. Maar op mijn stapel lag een recent nummer van het ambtenarenblad Binnenlands Bestuur met een artikel over wolven in Nederland. Wat de experts zeiden, week nauwelijks af van de wolvenvrouw. Zoogdierdeskundige Maurice la Haye vindt het ‘logisch dat de wolf het in Nederland probeert, bijna 150 jaar nadat het dier hier is uitgeroeid’. Dit is niet de tijd voor klachten of Kamervragen, maar voor excuses.

Fase 1: hier en daar een wolf... Foto Colourbox

Er wordt gejammerd over doodgebeten schapen. Als we de nuchtere feiten laten spreken, houdt de wolf helemaal niet van schaap, aldus wildecoloog Hugh Jansman. Eerst maar eens het onderzoek afwachten, want de kans is groot dat een autochtone hond het heeft gedaan. Het zijn uitsluitend jonge alleenstaande wolven die zich aan schapen vergrijpen. Zodra sprake is van gezinsvorming of -hereniging, is het afgelopen met die aandrang. Dan lust de wolf nauwelijks meer een schaap omdat hij zich door zo’n baal wol heen moet bijten. De gezinswolf stelt zich tevreden met een konijntje of een ree, en heus niet omdat hij het leuk vindt of omdat dat zijn overtuiging is.

De negativiteit begint al met de manier waarop er over wolven wordt gepraat. Wij hebben een Roodkapje-syndroom, aldus dierorganisatie Wolven in Nederland. En dat al eeuwenlang. Van de wolf en de zeven geitjes tot de grote boze wolf uit de Donald Duck en het trojka-lied van drs. P. Zelfs in de filosofie heet het dat de mens de mens een wolf is. Terwijl het natuurlijk moet zijn, dat de mens de wolf een mens is. Die ogenschijnlijk onschuldige taal verbergt vernedering en onderdrukking. Hoog tijd voor een lijst van woorden en uitdrukkingen die anders moeten, voor musea en scholen bijvoorbeeld. Wolven zelf kunnen er toch niks aan doen dat ze wolven worden genoemd. Wat dacht u van tot wolf gemaakten?

Fase 4: helpt bij het opruimen... Foto Colourbox

Vergeet niet dat de wolf rechten heeft. Stemrecht nog niet, al denken ze daar bij de Partij voor de Dieren misschien anders over. In elk geval is hij beschermd, volgens het verdrag van Bern uit 1982. En er zijn zeker meer managers met wolven bezig dan dat er wolven zijn. Mevrouw Radinger van het boek over de wijze wolven zegt: ‘Als je een wolf tegenkomt, moet je zeggen, ik heb je gezien wolf, je kunt gaan. En dan jaag je hem weg. Kssssjjt!’

Maar dat gaat zomaar niet. We zijn wel in Nederland. Er is een interprovinciaal wolvendraaiboek, met het protocol ‘gehuil’ en het protocol ‘keutelvondst’. Het draaiboek loopt van fase één (hier en daar een wolf) tot fase vijf (tien jaar na de voortplanting). Nu moeten we het draaiboek versneld bijstellen, want niveau drie van de gezinsvorming en -hereniging zit er vervroegd aan te komen. Voor provinciale ambtenaren is het niet fijn dat de wolf zich niet aan de provinciegrenzen houdt. Aan de andere kant is de wolf zeker pro-Europees, doordrongen van de Habitat-richtlijn en Natura 2000, en zeker ook van Schengen. De antiwolvenbrigade ziet hier de boze hand van Angela Merkel in, omdat de wolf uit Duitsland komt. Maar zolang hij over de grens kan en terug, is er niks loos. Dat heet circulaire migratie. Pas als de grenzen dichtgaan, wordt de wolf agressief. Maar dat willen de populisten natuurlijk niet horen. Die gooien liever balen hooi en koekjes over het hek van de Oostvaardersplassen.

fase 5: kinderen het huis uit... Foto Colourbox

Nu zinspeelt de VVD in de Kamer op maatregelen om het aantal wolven te beperken. Typisch kortzichtig VVD-denken, om een enkele probleemwolf op te lieren. Gelukkig ziet de Limburgse CDA-gedeputeerde Mackus kansen. Wolven dragen niet alleen bij aan de werkgelegenheid van ambtenaren, ze schonen ook het bos op. ‘De wolf kan als toppredator bijdragen om de populaties van andere soorten in toom te houden.’ Minder herten en konijnen betekent meer bomen en gevarieerder groen. Een geweldige versterking van de natuur.

Ecologisch zijn de verwachtingen hoog gespannen. Waarschijnlijk zal fase vier van het wolvendraaiboek binnenkort in werking treden. Dan rekent Staatsbosbeheer op de wolf, bij het opruimen van storende mountainbikers, e-bikers, motorcrossers, hardlopers en overige nordic walkers.

Wees welkom, wolf. Zelf ben ik even weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.