COLUMNSheila Sitalsing

Wip een tegel uit de stoep en plant een boom, het kan nog net voordat de winter begint

Dat je het langs hoort komen op het nieuws – de biodiversiteit in Europa gaat drastisch achteruit volgens de nieuwste bevindingen van het Europees Milieu Agentschap, diersoorten zijn bedreigd, leefgebieden staan er eerder slechter voor dan beter, planten dreigen te verdwijnen, tussen 2013 en 2018 is de natuur er wéér op achteruit gegaan, de doelstellingen die gesteld zijn voor dit jaar worden niet gehaald, EU-lidstaten negeren hun eigen afspraken over milieubeheer – en dat je er niet van opkijkt. Dat duidt op moedeloosheid, of vermoeidheid.

Omdat het nieuws uit die categorie allemaal in dezelfde orde van grootte zit: het is meestal minder en zelden meer, er luiden altijd alarmbellen, er is steevast sprake van doelstellingen die men zichzelf had opgelegd en die niet gehaald worden, alwéér niet gehaald worden. En aan het eind zijn alle insecten dood en wij ook.

Ook de oorzaken kennen we: eindeloos troosteloze landbouwvelden vol raaigras en mest en bestrijdingsmiddelen, vervuiling, asfaltwegen dichtgeplamuurd met vrachtwagens en auto’s, huizen die overal worden neergeplempt, steden die steenwoestijnen zijn, klimaatverandering waardoor het te droog is waar het nat moet zijn en te heet is waar het koel moet zijn. Bij het Milieu Agentschap hebben ze op een rij gezet wat we moeten, en dat is veel: we moeten anders voedsel produceren, anders consumeren, anders bossen beheren, anders steden gebruiken, ons anders vervoeren, een andere verhouding tot spullen aanleren, en een andere verhouding tot dieren.

Dat wisten we al, maar je kan het niet vaak genoeg zeggen. Want veranderen is lastig en ingewikkeld. En omdat regeringen vogelsoortenrijkdom en Natura 2000-gebieden en meer van dat al enorm belangrijk vinden, maar nooit nu, want nu zijn er andere prioriteiten. Daarom gaat het volgens de onderzoekers slecht met viervijfde van de Natura 2000-gebieden.

Aangezien geld altijd indruk maakt, zijn er kostenberekeningen gemaakt: de soortenrijkdom is zoveel tientallen miljoenen waard, bank Zus heeft het zelf berekend! En verlies daarvan kost de economie miljarden euro’s per jaar, het staat met cijfers achter de komma en al in een rapport van universiteit Zo! Op een dag in de verre toekomst zullen onze nazaten, als er dan nog mensen zullen zijn, stomverbaasd terugkijken op hun voorouders uit het begin van de eenentwintigste eeuw die zo primitief waren dat ze hun omgeving moesten uitdrukken in schelpen en kralen om er de waarde van in te zien.

De Volkskrant probeert de moed erin te houden en wijst op de lichtpuntjes: het gaat beter met de springkikker in Zweden en met de lammergier in Zuid Europa en met de kleine hoefijzerneus in Frankrijk. En Groningen krijgt een pluim: de grauwe kiekendief broedt er weer, dankzij langjarig beleid, en een bijzonder lange adem. Maar ook de immer optimistische verslaggever ontkomt er niet aan: ‘Het algehele beeld toont teloorgang van natuur en biodiversiteit in Europa.’

Deze week is het Groene Week in Europa. Een thema krijgt een Week wanneer het er beroerd mee gesteld is, en iedereen best snapt dat het belangrijk is, maar nu even niet, nu doen we een Week.

Op de website van de Groene Week staat wat wij, de kleine mensen, kunnen doen. Naar buiten gaan, minder spullen gebruiken, regeringsleiders oproepen tot van alles. Het staat er niet bij, maar ik ben ervan overtuigd dat het helpt: wip een tegel uit de stoep en plant een boom, het kan nog net voordat de winter begint.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden