ColumnErdal Balci

Winter is coming, met een virus aan zijn zijde dat dreigt met de dood en wereldwijde armoede

Beeld .

Het is bijna oktober en ik moet steeds vaker denken aan de beruchte zin in de serie Game of Thrones: ‘Winter is coming’. Dood en verderf achter een immense muur van onzekerheid. Angst die ons onbekend was en alleen bestemd leek voor de fictieve personages van George Martin. Maar het leven liep zo dat wij nu zelf met grote vrees wachten op onze eigen naderende winter. Winter is coming, met een virus aan zijn zijde dat niet alleen dreigt met de dood, maar ook met wereldwijde armoede.

Of David Nabarro, een speciale ­gezant van de Wereldgezondheidsorganisatie, ook de Game of Thrones in gedachten had toen hij tegen een commissie van het Engelse parlement zei dat de gevolgen van de pandemie erger zullen zijn dan die in fictieve werken, weten we niet. Over andere zaken was hij wel zeer concreet. Hij zei dat de wereld nog maar aan het begin staat van de coronapandemie en dat daardoor het aantal arme mensen zal verdubbelen.

Is het überhaupt mogelijk optimistisch te zijn over de naderende winter en de seizoenen die daarna gaan komen?

Het zal zeker jaren ­duren voordat het vaccin, dat nog uitgevonden moet worden, aan de hele wereld­bevolking is uitgedeeld. Onze lichamen zullen dus nog een tijd kwetsbaar zijn en onze economieën broos.

De Europese overheden proberen een dam op te werpen tegen de dreiging van de algehele economische malaise en lenen vrachtwagens vol geld. De hoop is dat na de pandemie de economieën weer aantrekken en het geleende geld kan worden terugbetaald. Het is een hoop waarover de filosoof Friedrich Nietzsche denkt: het kwaadste der kwaadste, omdat zij de marteling verlengt.

Dat de wereldeconomie zoals na vroegere crises weer zal herstellen en dat alles wel weer goedkomt, is wensdenken van de eerste orde.

In deze naïeve gedachtegang gaat men voorbij aan de rauwe realiteit dat in tegenstelling tot de eerdere economische tegenslagen deze pandemie geen land, geen stad, geen dorp heeft achtergelaten zonder economische krimp. Konden wij ons in een eerdere crisis optrekken aan de dynamiek en de kooplust in andere delen van de wereld, nu zitten mensen in iedere hoek van de ­wereld ineengekrompen van angst, werkloos en met een lege beurs op hun eigen winter te wachten.

De rente staat historisch laag en als rijke landen kunnen we het ons permitteren bijna gratis geld te lenen. Bovendien maken de Amerikaanse en de Europese Centrale Banken extra uren met het drukken van geld. Dit kan, omdat het extra geld op de markten in de Westerse wereld nog niet leidt tot een verontrustende toename van de inflatie. Maar dit geldt niet voor de economieën van ontwikkelingslanden. Druk daar geld bij en je wordt onmiddellijk om de oren geslagen met hyperinflatie en de devaluatie van de munteen­heden.

De ontwikkelingslanden zullen tijdens de pandemie eerder een voor een omvallen dan dat ze economische groei zullen vertonen. Daardoor is ook onze toekomst wankel. Straks zijn er geen alternatieve markten waarmee onze handel in ­leven kan worden gehouden en komt het faillissement van de ontwikkelingswereld neer op de toename van de armoede hier. Meer dan ooit hangt het lot van het rijke Westen af van de economische toestand in de armere delen van de wereld.

Pandemieën hebben de mensheid altijd naar een nieuwe wereldorde geduwd. De huidige generatie zal ook naar de omstandigheden van nu moeten handelen en een nieuwe ­wereldorde moeten stichten. Een nieuw systeem waarin de landen, die dankzij hun democratie, moderniteit en vrijheid welvarend zijn geworden, in de ontwikkelingswereld nieuwe vrienden uitzoeken.

Het is de hoogste tijd om het ­opportunisme en het kortetermijndenken los te laten en om de mensen in de derde wereld, die strijden voor de idealen van democratie, moderniteit en vrijheid, nooit meer aan hun lot over te laten.

Het Westen kan zich niet meer permitteren oogluikend toe te staan hoe de ‘Europeanen van de derde ­wereld’ door dictators, autocraten en theocraten worden onderdrukt, bang worden gemaakt en achter de tralies belanden. Want alleen die ­Europeanen in die verre landen zijn in staat om welvarende, prettige gemeenschappen op te bouwen. En ­corona zegt dat als zij niet slagen in dat streven, alle mensen ter wereld zullen belanden in een verschrikkelijke, eindeloze winter.

Erdal Balci is journalist en schrijver.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden