Opinie

Wint de redelijkheid het van de waanzin?

In heel Israël wordt gedemonstreerd tegen het extremisme van fundamentalistische religieuzen.

Demonstratie op 1 augustus 2015 in Jeruzalem tegen discriminatie van en geweld tegen homoseksuelen, naar aanleiding van de aanslag op zes deelnemers aan de Gay Pride op 30 juli. Beeld AFP/Getty Images

Dit weekend kwam ik samen met duizenden mensen bijeen in het centrum van Jeruzalem om twee terreurdaden te veroordelen; de steekpartij op de Gay Pride van afgelopen donderdag - een jong meisje is inmiddels aan haar verwondingen overleden - en de 'price tag'-actie van vrijdagochtend waarbij een brandbom in een Palestijns huis werd gegooid en een baby'tje van amper 18 maanden omkwam.

Op de demonstraties werd gesproken, gebeden en gezongen. Men sprak zich uit tegen homofobie, racisme en (religieus) geweld. Naast politici, zoals president Reuven Rivlin, waren er Israëlische burgers uit alle lagen van de samenleving aanwezig.

In zekere zin voelden de Joodse betogers zich collectief schuldig, omdat de daders immers ook Joods waren. Dit gaat natuurlijk in tegen het idee dat je geen hele religie of een volk verantwoordelijk kan houden voor de wandaden van een aantal extremisten. Toch voelde men de plicht om een signaal af te geven aan elkaar en de buitenwereld.

Yishai Shlissel (C), een ultra-orthodoxe jood, valt bezoekers van de Gay Pride parade in Jeruzalem aan met een mes. Beeld afp

#NotInMyName

Op Facebook en Twitter zag ik hoe mijn Israëlische vrienden zich afzetten tegen extremistische geluiden in de samenleving. Ze veranderden hun profielfoto's naar de Hebreeuwse tekst 'lo tirsah' ('gij zult niet doden') en gebruikten de hashtag #NotInMyName. Een immigrante uit België die nu enkele jaren in Israël woont, legt uit: 'Niet in mijn naam, omdat de dader op de Gay Pride een religieuze Jood was. Ik ben een religieuze Jood. Ik vind het helemaal prima om gay te zijn en wil mij in het algemeen distantiëren van iedereen die daar anders over denkt - en specifiek wil ik mij distantiëren van deze vreselijke daad. Ik denk trouwens hetzelfde over die mensen die het Palestijnse huis in brand gestoken hebben: not in my name.'

Israëlische politici hebben beide acties tevens met harde bewoordingen veroordeeld en sporen met grootse middelen de moordenaars van de Palestijnse baby op om hen te berechten. Premier Netanyahu noemde de aanval een 'afschuwelijke gruwelijke misdaad' die 'in elk opzicht een terreuraanslag' is. Maar dat is niet voldoende; het kan in de toekomst namelijk weer gebeuren als de oorzaken van het fundamentalisme niet worden aangepakt.

Want hoe is het mogelijk dat een ultra-orthodoxe man - die nota bene net was vrijgekomen na tien jaar gevangenisstraf voor eenzelfde actie in 2005 - erin slaagt om zes mensen neer te steken op een beveiligd evenement als de Gay Pride in Jeruzalem? En hoe komt het dat extremisten zo ver kunnen gaan om een huis in brand te steken waarbij een heel gezin ernstige brandwonden oploopt en hun baby daarin de dood vindt?

Premier Netanyahu noemde de aanval, waarbij een Palestijnse baby omkwam, een 'afschuwelijke gruwelijke misdaad' die 'in elk opzicht een terreuraanslag' is. Beeld afp

Pro-actief

Het Israëlische volk neemt geen genoegen met woorden en roept op tot introspectie. Radicale elementen moeten worden opgespoord en geëlimineerd. Maar, zeggen anderen, dit geldt ook voor Palestijnse extremisten die in de afgelopen week 22 Joden hebben verwond met vuurbommen en stenen. Die slachtoffers van terreur verdienen ook massale verontwaardiging en media-aandacht. De Palestijnse Autoriteit en Hamas kunnen die aanslagen beter afkeuren dan belonen.

Beide volkeren moeten uiteindelijk in staat zijn de vinger op de zere plek te leggen en hun samenleving te verbeteren, anders wordt de geweldcyclus nooit doorbroken. Dus niet alleen reageren met woorden, maar ook pro-actief met daden; het initiëren van ontmoetingen tussen Joden en Palestijnen, meer samenwerking en gemengd onderwijs op basisscholen, strenger toezicht op de Joodse 'price tag'-beweging en Palestijnse extremisten in betwist gebied.

Voor de komende dagen staan er wederom demo's in heel Israël gepland waar mensen op af komen die streven naar verbetering en tolerantie. Mede daarom blijf ik erin vertrouwen dat de redelijkheid in Israël zal winnen van de waanzin - en dat heeft deze regio nu meer dan ooit nodig.

Israëli's demonstreren in Tel Aviv na de dood van een 18 maanden oude kleuter die omkwam nadat Joodse extremisten een brandbom in het huis gooiden waar het kind lag te slapen. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden