De week in techLaurens Verhagen

Willen we het aan dat plukje bedrijven uit Silicon Valley overlaten wat we mogen zeggen?

null Beeld

Twee miljard dollar. Dat waren de tweets van Trump waard voor Twitter, zo berekende een analist. Dat zou betekenen dat met het vertrek van de afzwaaiende president Twitter zo’n vijfde van zijn waarde verliest. En inderdaad ging het bedrijf op de beurs hard onderuit nadat duidelijk was geworden dat Trump niet langer welkom is.

Trump heeft de laatste jaren Facebook en vooral Twitter handig gebruikt als megafoon om zijn berichten ongefilterd de wereld in te slingeren. Maar Twitter en Facebook hebben evenzeer Trump gebruikt om discussies los te maken en hun gebruikers vast te houden, dol als ze zijn op controverse en emotie.

Het verklaart voor een deel waarom Trump zo lang zijn gang kon gaan. Barstjes in het innige huwelijk tussen de president en Twitter kwamen pas in mei aan de oppervlakte, toen Twitter voor het eerst waarschuwingslabels plaatste bij uitspraken van de president. Vooral de laatste weken is het snel gegaan. Tussen het blauwe vogeltje en de oranje man komt het niet meer goed.

Niet alleen Twitter kwam in actie. Apple en Google verwijderden Twitter-alternatief Parler uit hun appwinkels, de app waar Trumpfans zo’n beetje alles mochten zeggen. Amazon trok de stekkers uit alle Parler-servers. Facebook en Google-dochter YouTube schorsten Trump. Van de Frightful Five (de vijf machtigste techbedrijven ter wereld) kon alleen Microsoft zich comfortabel op de vlakte houden.

De Amerikaanse president Trump was veel geld waard voor Twitter.  Beeld Getty Images
De Amerikaanse president Trump was veel geld waard voor Twitter.Beeld Getty Images

Trumps megafoon is hem afgenomen. Eindelijk, volgens de een: dit had al veel en veel eerder moeten gebeuren. Belachelijk, volgens de ander: de vrijheid van meningsuiting is in het geding. Vooropgesteld: het is het goed recht van al die bedrijven om in te grijpen. Vrijheid van meningsuiting is, we herhalen het maar weer eens, volgens de letter van de wet de vrijheid van burgers hun overtuigingen kenbaar te maken, zonder voorafgaande controle door de staat.

Toch zijn er kanttekeningen te plaatsen. Allereerst de timing. Jarenlang werd Trump en zijn aanhangers geen strobreed in de weg gelegd en nu hij op het punt staat zijn macht te verliezen, komt iedereen in actie. Het is na de oorlog in het verzet gaan, zoals een ingezondenbrievenschrijver van de Volkskrant het formuleerde. Maar een belangrijker pijnpunt is de macht van Big Tech. Die is zo groot dat die bedrijven de facto bepalen hoe het debat verloopt.

Hun bedrijfskantine fungeert als openbare ruimte. Dat voelt extreem ongemakkelijk. Kunnen en willen we het aan dat plukje bedrijven uit Silicon Valley overlaten wat we mogen zeggen? Het enige antwoord daarop komt in de vorm van meer concurrentie. Op het moment dat er echte en veelgebruikte alternatieven zijn die niet op de een of andere manier afhankelijk zijn van Facebook, Apple, Google, Amazon of Microsoft wordt veel van het ongemak weggenomen. Net zoals de EO naast de VPRO bestaat, zijn er dan verschillende sociale netwerken. Laat Parler maar snel terugkomen. Niet om wat er op staat, maar om dit principe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden