'Wij zitten in een revolutie als het gaat om beeld'

Volkskrant-sportfotograaf Guus Dubbelman (1957) veranderde radicaal van mening over digitale fotografie.

Guus Dubbelman Beeld Ivo van der Bent

Oude opvatting

'Als fotojournalist wil je, net als een schilder, een bepaald gevoel overbrengen. De technische kwaliteit moet daarom perfect zijn. Een foto is niet alleen een plaatje bij een verhaaltje. Het draait om de schoonheid. Digitale foto's vond ik niet scherp, niet gedetailleerd, niet goed genoeg. En digitale camera's grote, zware, onhandige en veel te dure ondingen. Ik had daar als freelancefotograaf geen 30 duizend euro voor over. Ik ontwikkelde mijn analoge filmpjes op locatie, vaak in vieze badkamers, en stuurde het dan gedigitaliseerd door naar de krant. Dat was vaak een enorm geklooi en geëtter, maar de beelden waren beter dan die digitale rotzooi. Dat heb ik zo lang mogelijk volgehouden.'

Het Kantelpunt

'De wedstrijd Nederland tegen Denemarken tijdens het EK voetbal in 2000 begon laat en viel samen met de deadline van de krant. Er was geen tijd om mijn filmrolletjes te ontwikkelen en ik moest dus een digitale camera gebruiken. Ik was niet meteen om. Het beeld was wel te gebruiken als fotootje in de krant, maar mooi vond ik het niet. In 2002 kocht ik mijn eerste digitale camera, voor 7.000 euro; nog steeds veel geld, maar de foto's waren van aanvaardbare kwaliteit. Al kon hij nog steeds niet tippen aan mijn analoge camera.

'Op een gegeven moment merkte ik dat al mijn collega's al waren overgestapt. Ik wist: als ik nu niet meega, ben ik van de markt. Ik wilde graag fotojournalist van de krant blijven, dus ik moest wel overgaan op de digitale camera.'

Nieuwe opvatting

'De digitale camera is technisch nog niet volmaakt, maar wel bijna. Ik heb de afgelopen vijftien jaar 80 duizend euro geïnvesteerd in apparatuur. Als je er eenmaal mee kunt werken, is het een verbetering. Met Photoshop kun je enorme contrasten overbruggen. Je hebt nu in één camera alle gevoeligheden. Ik hoef niet meer, zoals vroeger, buiten laaggevoelige films te gebruiken en binnen hooggevoelige filmrolletjes.

'De snelheid is ongelofelijk. Als ik foto's maak bij een bijeenkomst van Trump in de Verenigde Staten zijn die binnen een kwartier in Amsterdam.

'De kwaliteit en de detaillering bij digitale foto's zijn formidabel. Twee weken geleden stond een van mijn foto's van Dirk Kuijt in de krant, een lezer merkte op dat hij kippevel op diens arm had zien staan. Dat soort details maken een beeld interessant, dat is de reden dat we van Michelangelo en Rembrandt houden, zij konden dat vijfhonderd jaar geleden al met verf.

'We zitten in een revolutie als het gaat om beeld. We zijn nog maar twintig jaar bezig, maar de hele technologie gaat zo razendsnel - ik ben benieuwd waar we over twintig jaar zijn. Misschien dat we dan met ons oog kunnen fotograferen.

Het effect

'Technologisch is bijna alles mogelijk; tegelijkertijd worden daarmee je vrijheden ingeperkt. Ik was nu bij de Europa League finale in Stockholm, maar veel ruimte geeft de UEFA fotografen niet. Omdat we zo goed kunnen inzoomen, worden we op afstand gehouden. Ik zag laatst beelden van fotografen in 1970, die liepen gewoon het veld in om foto's te maken. Dat is nu onbestaanbaar.

'De kans is groot dat in de toekomst voetbalbonden beelden aanbieden aan kranten. Dat er geen fotograaf meer wordt gestuurd en dat de beelden van televisie worden gepakt. De videocamera's van tegenwoordig zijn al zo goed, de volgende stap wordt dat een stilstaand tv-beeld als foto gebruikt gaat worden.

'Met mobieltjes is iedereen aan het fotograferen geslagen, maar daardoor raken mensen ook eerder geïrriteerd. Vroeger moest je vragen of iemand even stil wilde staan, als hij bewoog had je al een onscherpe foto. Dat is veranderd in 21 beeldjes per seconde. Je weet bijna niet meer wat je fotografeert, zo snel gaat het. Maar hierdoor reageren mensen ook eerder agressief op fotografen.

'Bij een gemiddelde voetbalwedstrijd komen 3.000 digitale foto's via persbureaus op de krantenredactie binnen. De reden dat de krant mij nog naar wedstrijden stuurt, is omdat ze hopen dat ik nog iets eigens aan die beelden kan toevoegen. Soms maak ik nog weleens een foto die onderscheidend is, maar over het algemeen is dat moeilijker geworden. Het technische kwaliteitsverschil tussen mijn foto's en die van het ANP was vroeger 50 procent, nu is dat nog maar 10 procent. Ik kan de foto's misschien net iets mooier bewerken en heb er misschien net iets meer tijd voor. Maar voor de krant zal het een afweging worden hoelang ze nog foto's van fotografen als ik willen betalen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden