Opinie

Wij 'hertjes' moeten eigenlijk gewoon niet zo zeuren

Het zwijgen van de studentengemeenschap over de banga-lijst is onacceptabel, stelt Marije van Rest, oud-lid van studentenvereniging de L.V.V.S Augustinus in Leiden. 'Ik ben vast niet de enige vrouw die denkt: Wat als mij dit was overkomen?'

Het gebouw van studentenvereniging Vindicat aan de Grote Markt in Groningen. Beeld anp

Het is weer zover. Een groep mannelijke leden van een studentenvereniging, dit keer Vindicat in Groningen, maakt een lijst waarop de seksuele prestaties van jonge vrouwen worden beoordeeld. Met naam, foto, huis en telefoonnummer er voor het gemak maar even bij. Heel erg pijnlijk, in de eerste plaats voor de vrouwen zelf, die publiekelijk als slet te schande worden gezet en ernstig worden aangetast in hun privacy.

Maar ik vind het ook gênant dat er vanuit de studentengemeenschap geen heldere veroordeling komt van dit soort gedrag.

Dit zeg ik als iemand die jarenlang lid is geweest van een Leidse studentenvereniging. Iemand die best een beetje moest wennen aan de sociale druk, het groepsdenken en allerhande tradities. Maar die veel van deze cultuur uiteindelijk heeft omarmd en een prachtige studententijd heeft gehad. Lidmaatschap van een vereniging biedt je de mogelijkheid om je talenten te ontplooien, sociale verantwoordelijkheid te nemen, en je grenzen te ontdekken. Ik heb er de beste vrienden van mijn leven gemaakt en ontdekt wie ik ben en wat ik kan.

Ik ben dan ook altijd bereid om aan mijn niet-zo-studentikoze vrienden uit te leggen waarom ik het lidmaatschap van een studentenvereniging waardevol vind. Maar door dit soort 'banga-incidenten' vraag ik me steeds vaker af of deze solidariteit wel zo wederkerig is.

Lees ook

Bangalijsten zijn van alle tijden. Net als de suggestie dat een mooi meisje een 'slet' of 'hoer' is: de betekenis van 'banga' in straattaal. Bij Vindicat spreken ze liever van 'gore wijven'. Lees hier wat de aanpak van de Vindicat-bangalijst over 'onze' cultuur zegt. (+)

Ongelukkig

Want elke keer als zich zoiets voordoet is de reactie vanuit de studentengemeenschap voorspelbaar: men zwijgt. Of men vindt het wat ongelukkig, maar dan toch eigenlijk vooral dat het naar buiten komt. Tot een scherpe veroordeling van het gedrag van de betrokken heren komt het zelden. Laat staan dat hen het lidmaatschap van de vereniging wordt ontnomen, wat na een zodanig grove schoffering van vrouwelijke mede-leden toch wel de minimale sanctie zou moeten zijn.

Ik ben vast niet de enige vrouw die denkt: 'Wat als mij dit was overkomen?' Had de voorzitter van mijn studentenvereniging zich dan openlijk solidair met mij verklaard? De kans is groot van niet. Want het was toch 'gewoon een uit de hand gelopen grapje.' Wij 'hertjes' moeten eigenlijk gewoon niet zo zeuren.

Hard optreden

De halfbakken reacties vanuit de studentengemeenschap vergoelijken gedrag dat vanuit basale normen als respect en gelijkwaardigheid onacceptabel is. En het gaat voorbij aan het feit dat er op veel studentenverenigingen voor vrouwen nog wel degelijk sprake is van een dubbele moraal. Van een vrouw wordt enerzijds verwacht dat zij seksueel beschikbaar is, maar anderzijds wordt een seksueel assertieve vrouw al snel veroordeeld tot slet. Veelal gepaard gaand met een onfortuinlijke bijnaam die het vaak jonge meisje in kwestie tot een object reduceert.

Juist daarom is het belangrijk dat besturen van studentenverenigingen zich scherp uitspreken tegen moreel verwerpelijke acties als het maken van dergelijke banga-lijsten. En niet alleen als deze naar buiten komen; ook intern moet hier hard tegen worden opgetreden.

Ongegeneerd seksisme kan en mag geen aspect van de studentencultuur zijn dat er 'nu eenmaal een beetje bijhoort'. De Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) kan hier een rol in spelen door zich in deze kwesties openlijk uit te spreken, de discussie over seksisme binnen en tussen verenigingen te faciliteren, en duidelijke kaders te stellen voor mogelijke sancties.

Zolang dat niet gebeurt is verheffing van de studentencultuur tot 'cultureel erfgoed' van Nederland wat mij betreft erg misplaatst.

Marije van Rest is politicoloog en historicus en oud-lid van de L.V.V.S Augustinus in Leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.