Wij gaan gewoon doen wat onze leden willen

GeenPeil gelooft in de kennis van het collectief en in het gezond verstand bij de kiezer.

Jan Dijkgraaf (links) en Bart Nijman tijdens de presentatie van hun partij GeenPeil, 5 december. Beeld anp

Het mooiste verwijt dat GeenPeil de afgelopen week trof was: 'Dus jullie gaan gewoon doen wat de kiezer wil!' In de woorden van de vicepresident van de Raad van State, Piet Hein Donner: 'GeenPeil kan het einde van de democratische rechtsstaat betekenen.'

Toe maar!

We willen alleen maar dat de burger er niet meer is voor 'het systeem', maar dat 'het systeem' er is voor de burger.

We constateren dat overal in de wereld, dus ook in Nederland, de kiezer de buik vol heeft van het perverse gedrag van beroepspolitici. Voor ons was elke stap van premier Rutte rond het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne het definitieve bewijs dat de kiezer ten diepste geminacht wordt. Rutte had er 247 dagen getalm en woordenacrobatiek voor nodig, maar toen werd het 'nee' van een meerderheid van de kiezers die op 6 april opkwamen gewoon een 'ja'.

Als je weet dat dat gebeurt, kun je een paar dingen doen. Niets - maar dat was geen optie meer. Je kunt een bozewittemannenpartij oprichten of je aansluiten bij een andere. Of je gaat iets positiefs doen: je gaat proberen om de parlementaire democratie, waarvoor in 1848 door koning Willem II en Johan Rudolph Thorbecke de basis werd gelegd, aansluiting te laten krijgen bij 2017.

Je gaat, als ware je een internet-start-up, een ingenieus open source-platform bouwen dat begint bij volledige, open informatieverstrekking en -uitwisseling door en met alle actoren in de maatschappij over elk voorstel dat in de Tweede Kamer in stemming komt. En je eindigt bij een stemming van je leden, die je Kamerleden vervolgens overbrengen bij de stemming in de Kamer. En je gaat het kabinet controleren. Eerst alleen met Kamervragen, later - als je leden dat willen - ook met andere middelen die Kamerleden ter beschikking staan.

Wetten maken en verbeteren. De macht controleren. Dé taken, volgens ons, van de volksvertegenwoordiging.

Het is volstrekt onbegrijpelijk dat je dit systeem slechter kunt vinden dan het systeem waarbij kiezers eens per vier jaar mogen kiezen voor een 'verkiezingsprogramma' dat meteen na de verkiezingen via een ingenieus kwartetspel voor de helft wordt uitgeleverd aan een andere partij. Wilders met de AOW. De VVD met de hypotheekrenteaftrek. De PvdA met de zieken en bejaarden. (Als er al op een programma wordt gestemd, en niet op het - naar verluidt - lekkere kontje van Wouter Bos...)

Nérgens in onze plannen staat wat GeenPeil uiteindelijk (!) allemaal níét gaat doen. Theoretisch is het mogelijk dat onze leden ons opdragen om te gaan praten over deelname aan Rutte III. Het verschil met andere partijen is echter dat wij nóóit in achterkamertjes zaken zullen doen. En altijd vooraf een inhoudelijk mandaat willen van onze leden. En een resultaat altijd zullen voorleggen aan al onze leden.

Komen er dan camera's te hangen bij de formatiebesprekingen? Ja. Is dat ongebruikelijk? Ja. Is het raar? Nee. Wij zien het in gemeenten al gebeuren met collegeonderhandelingen. Al jaren. Zoals in 2010 in Oldenzaal, op verzoek van een eerdere democratische vernieuwingsbeweging: D66.

D66.

Tja.

Iedereen kent dat filmpje van Hans van Mierlo, wandelend langs de gracht. Het is uit 1967. Bijna vijftig jaar geleden! Elke zin die hij toen uitsprak is vandaag de dag nog even actueel. Ongerustheid. Over de politieke situatie. Over de verwarring en onzekerheid. Over de tanende invloed van de kiezers. Over de ontoereikendheid van de verouderde politieke spelregels. Over de onbeweeglijkheid en de verstarring van het partijenstelsel.

Zijn woorden toen. Onze woorden nu.

Hij had geen internet. Wij wel.

Nog één belangrijk punt: wie serieus denkt dat de 150 huidige leden van de Tweede Kamer stuk voor stuk meer weten dan de straks 20.000, 30.000 of meer leden van GeenPeil, heeft ten diepste minachting voor de kiezer. Wij geloven in de kennis van het collectief. En we geloven in het gezond verstand bij de kiezer.

Maar wij zijn dan ook een democratische vernieuwingsbeweging met positieve bedoelingen - en niet het zoveelste rechtse splinterpartijtje. Wat hádden we graag de mening van de Nederlandse bevolking gehoord over de orgaandonatiewet, die het nu haalde doordat één PvdD-Kamerlid zijn trein miste...

Als we sinds de start op 5 december iets geleerd hebben, is dat we heel bedreigend worden gevonden. En dat snappen we dan weer wel.

De zittende macht is bang voor de ware democratie. Wij niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.