Opinie

Wiegel: PvdA vond zware portefeuille Mansveld prachtig

De PvdA vindt het nu schandelijk dat minister Schultz van Haegen zo'n lichte portefeuille heeft. Maar tijdens de kabinetsformatie vond de PvdA het juist prachtig dat de NS in handen van Mansveld kwam.

Staatssecretaris Wilma Mansveld kondigt haar aftreden aan. Beeld anp
Staatssecretaris Wilma Mansveld kondigt haar aftreden aan.Beeld anp

De staatssecretaris is, zo verwoordde mijn toenmalige minister-president Van Agt dat ooit, een deerniswekkende figuur. De staatssecretaris behartigt het deelterrein dat hem door zijn minister is verstrekt. Als de minister even weg is, is het niet zijn staatssecretaris die hem vervangt. Dan is het de minister ad interim.

De staatssecretaris mag alleen in de ministerraad aanwezig zijn als één van z'n onderwerpen aan de orde is. Een uitzondering daarop vormde in mijn tijd de staatssecretarissen van Buitenlandse- en Binnenlandse Zaken, vanwege het feit dat tal van zaken hun uitstraling hadden òf naar Europa òf naar de lagere overheden.

Als er een zodanig conflict is tussen de minister en zijn staatssecretaris dat de minister het vertrouwen in zijn min of meer ondergeschikte verliest dan wordt de staatssecretaris tot aftreden gedwongen.

undefined

Fyra-debacle

Dat laatste geldt niet voor staatssecretaris Mansveld. Nooit is gebleken van grote spanning tussen haar en haar minister. De parlementaire enquête naar het Fyra-debacle heeft haar tot aftreden gebracht. Respect voor haar besluit alom.

Een halve dag daarna begonnen de PvdA en de VVD elkaar met modder te gooien. Uiteraard anoniem. Dappere dodo's. PvdA'ers noemen het schandelijk dat de minister een lichtere portefeuille had dan de staatssecretaris. Dat is ook zo, maar daar hebben we toen die portefeuilleverdeling tot stand kwam nooit over gehoord. Integendeel. De PvdA vond dat prachtig.

Zeker waar het het openbaar vervoer en met name de Nederlandse Spoorwegen betrof. In de laatste paar jaar heeft de PvdA altijd de NS de hand boven het hoofd gehouden. De VVD pruttelde wel af en toe tegen, maar beet nooit door.

undefined

Sharon Dijksma

Door die politieke realiteit kon de NS haar machtsspel spelen. Valse concurrentie zelfs richting de regionale vervoerders. Op het spoor en bij het busvervoer. Meedoen aan het spoorverkeer in Schotland. Wat is daar het rendement, onderaan de streep, van die investering en de exploitatiekosten?

De PvdA heeft na het aftreden van mevrouw Mansveld tijd gevraagd om de opvolging zorgvuldig voor te bereiden. Dat is verstandig. Wel viel direct de naam van staatssecretaris Sharon Dijksma. Zij is een doorgewinterd politica en een goed bestuurder gebleken. Zij heeft ook het respect van de Tweede Kamer. Ze zou het zeker kunnen.

Nog verstandiger dan alleen de invulling van de vacature is te zien naar de taakverdeling tussen minister en staatssecretaris. Zo is dat onlangs ook gebeurd op het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Hans Wiegel was leider van de VVD en vicepremier in het kabinet Van Agt/Wiegel (1977-1981) .

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden