ColumnSheila Sitalsing

Wie zich waagt aan intimidatie van integere wetenschappers die zich uit de naad werken in een pandemie, verdient vervolging

Diederik Gommers, intensivecarehoofd, is zelf niet bedreigd door anticoronabeleidproleten, zei hij tegen Nu.nl toen een verslaggever informeerde naar zijn welzijn. Dat is niet gek, want zelfs een psychopaat met een peilloos-zwarte ziel en een gat op de plek waar bij andere mensen het geweten huist, zal het niet over zijn lege hart kunnen verkrijgen om Gommers een doodsverwensing te sturen.

De niet-bedreiging is wel nieuws, want nieuws is alles dat ongebruikelijk is. En het bedreigen van wetenschappers die zich bezighouden met coronabestrijding behoort tot het nieuwe normaal.

Nu.nl maakte een inventarisatie, waaruit blijkt dat het altijd erger kan dan je vermoedde. Marion Koopmans, de immer kalme en ultra-sympathiek ogende viroloog, ontving thuis dreigbrieven en online verwensingen. Er zat een afbeelding van een strop tussen; daar stond ‘nog even’ bij. Ze neemt voortaan de auto in plaats van de trein.

Andreas Voss, de arts-microbioloog die altijd even vriendelijk en hoffelijk antwoord geeft op de bizarste vragen, kreeg zijn post persoonlijk thuisbezorgd: iemand stak ze in zijn brievenbus. Er stond onder meer in dat hij ‘terug naar de Duitsers’ moet.

Gommers wist te vertellen dat leden van het OMT ‘ernstig worden bedreigd’, en dat ‘een enkel OMT-lid’ beveiliging heeft.

Nu kun je daar allerlei dingen over zeggen die de bedreigingen ‘in context’ plaatsen en de bedreigers absolveren.

Dat het ‘begrijpelijk’ is dat mensen die het heel zwaar hebben ‘domme dingen’ zeggen, bijvoorbeeld, zoals Andreas Voss goeiig zei tegen De Gelderlander. (Deze man is zelfs vriendelijk en hoffelijk als hij proletenpost krijgt.) Hij noemde het ‘het weerman-fenomeen: als die keer op keer slecht weer voorspelt, krijg je een hekel aan hem.’

Dat je dit soort dingen krijgt omdat het kabinet zich achter het OMT is gaan verschuilen, en het OMT als politieke buffer is gaan gebruiken, zoals een lid van het zelfbenoemde RED-team twitterde. Hij leek daarmee de schuld handig neer te leggen bij het kabinet en zo lage politiek te bedrijven over de ruggen van bedreigde wetenschappers. Maar zo bedoelde hij het niet, verklaarde hij, hij uitte slechts ‘een sociologische en veldepidemiologische opvatting’. Een verklaringsmodel.

Dat het komt doordat de talkshows het coronadebat is verheven tot amusement met een allergie voor nuance, zoals de buurman van verderop in de straat mompelde. Hij wees op een aflevering van het onvolprezen Medialogica van vorige maand waarin Jan Kluytmans, OMT-lid (die overigens niet in het rijtje van bedreigde OMT-leden van Nu.nl wordt genoemd), zegt dat de debatten op tv ‘veel te gepolariseerd’ zijn, ‘je bent voor of je bent tegen’, dit leidt tot ‘verharding’ en ‘ondermijnt het vertrouwen, met name als je zegt dat fouten opzettelijk zijn gemaakt’.

Dat het komt doordat Twitter en Facebook de idioten faciliteren, zoals de Europese autoriteiten zeggen. De bedrijven spinnen garen bij dat wat doorgaat voor ‘verhit debat op sociale media’ maar in feite een aaneenschakeling is van nepnieuws, verdachtmakingen, verdekte bedreigingen en ophitserij. Ze grijpen zelden snel en adequaat in bij klachten.

Dat bedreigers helemaal niet willen bedreigen, maar het hartstikke goed menen, zoals je weleens hoort van bedreigers zelf. Zo’n man (het zijn opvallend vaak mannen) die ‘Tief op linkse hoerrr’ naar je twitterde blijkt dit bij navraag te bedoelen als uitnodiging om eens rustig door te praten.

Boeiend, al die ‘context’ die laveert tussen het korterokjesargument en ‘ze hebben een nare jeugd gehad’.  Het kan simpeler: wie zich waagt aan intimidatie van integere wetenschappers die zich uit de naad werken in een pandemie, verdient vervolging. Punt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden