Wie zich van het Brusselse kruis los wil rukken, wacht een langdurig verblijf in een revalidatiecentrum

Paddy Ashdown, een van de meest charismatische veteranen van de Britse politiek, schat de kans dat de Brexit niet doorgaat op 55 procent. Dit zei hij dinsdag in een interview met het FD. Nu is hierbij de wens de vader van de gedachte, want Ashdown is liberaal-democraat - de enige eurofiele partij in het Britse politieke landschap.

Maar de Brexit lijkt steeds verder weg te liggen, terwijl de deadline dichterbij komt. De positie van het kabinet van Theresa May wankelt na de val van haar vijfde minister, de praktische problemen stapelen zich op en de Britse economie is met een groei van 0,1 procent in de versukkeling geraakt.

Bij een bezoek van Europees commissaris Michel Barnier aan Ierland bleek dat de grenskwestie met Noord-Ierland van een hete aardappel een kokende is geworden. Ook bepaalde het Hogerhuis maandag dat het parlement de regering tot in de eeuwigheid terug naar de onderhandelingstafel in Brussel kan sturen, als het akkoord de meerderheid niet zint. In de praktijk zou dat betekenen dat het land 'nog voor onbepaalde tijd in de EU moet blijven'. Een volledige breuk met de EU - de harde Brexit - wordt hiermee onmogelijk gemaakt.

De politieke patstelling is compleet. Binnen Mays kernkabinet is de helft van de ministers (Boris Johnson, Michael Gove enzovoort) nog altijd voor de harde optie. Maar de andere helft kiest voor de zachte: soft Brexit. Groot-Brittannië stapt daarbij wel uit de gemeenschappelijke markt, maar blijft lid van de vrijhandelszone - de douane-unie. In dat geval moet Groot-Brittannië na de Brexit alle handelsverdragen van de EU respecteren - zonder daar nog enige invloed op te hebben - en kan het niet zelf met landen onderhandelen over handelsafspraken. Groot-Brittannië zou eigenlijk een Generaliteitsland (wingewest) van Brussel worden. Of zoals Lagerhuislid Jacob Rees-Mogg zei: ‘Er is een Brexit of geen Brexit. Een zachte Brexit bestaat niet.’

Een echte Brexit kan alleen op de harde manier. Maar May stuit daarbij niet alleen op verzet van de helft van haar eigen kabinet (die net als het Britse bedrijfsleven een ineenstorting van de handel vreest), maar ook op een meerderheid in het parlement die dat niet wil.

May lanceerde gisteren als compromis een plan voor een 'douane-partnerschap'. Groot-Brittannië zal alle EU-invoerheffingen innen, zoals het nu ook doet, maar zal die teruggeven aan exporterende landen als producten in eigen land blijven. De buitengrens van de EU verschuift na de Brexit niet, maar Groot-Brittannië wordt een speciale im- en exportzone. Het idee lijkt onwerkbaar.

Als de Brexit één ding duidelijk heeft gemaakt, is het dat landen die lid worden van de EU voor eeuwig eraan zijn vastgespijkerd. Wie zich van het Brusselse kruis los wil rukken, loopt zo veel verwondingen op dat een langdurig verblijf in een revalidatiecentrum wacht. De EU is een soort Hotel California: 'You can check out any time you like, but you can never leave.' Ashdown kent zijn klassiekers.

Aanvullingen en verbeteringen
In een eerdere versie van dit artikel werd Jacob Rees-Mogg betiteld als lid van het Hogerhuis. Daar moest staan: het Lagerhuis. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.