column Peter de Waard

Wie wrijven zich in de handen over handelsoorlog?

Er is een klassieke tekening van de socialistische cartoonist Albert Hahn van een vergenoegd kijkende Nederlandse zakenman als iemand hem in 1915 aanspreekt over vredesgeruchten tijdens de Eerste Wereldoorlog: ‘Lieve Hemel, het zal toch niet waar zijn.’

In de eerste twee jaar van die oorlog werd er in het neutrale Nederland goud geld verdiend met de handel in landbouwproducten en steenkool. Op het Rembrandtsplein staken ondernemers hun sigaren aan met briefjes van 25 gulden. Net als in echte oorlogen zijn er in handelsoorlogen ook profiteurs. Dat zijn de ondernemers die meer kunnen verkopen omdat andere markten op slot zijn gegaan.

‘Handelsoorlogen zijn goed’, zei Trump een keer. ‘En wij zullen winnen’. Maar sinds Trump met importheffingen Chinese producten tegenhoudt - en China met tegenmaatregelen de Amerikaanse bedrijven treft –  springen vooral andere Aziatische landen in het gat. De export van Vietnam naar de VS nam in de eerste helft van dit jaar met 33 procent toe – met name elektronica – die van Bangladesh 13 procent – met name textiel. Die van China naar de VS daalde daarentegen met 12 procent.

Uit onderzoek van de Asian Development Bank blijkt dat de escalatie van het conflict tussen de twee grootste economieën in de wereld de handelsstromen verlegt. ‘Een deel van de Aziatische landen die grondstoffen en onderdelen levert voor de Chinese industrie lijdt onder de handelsoorlog. Maar een ander deel springt er juist goed uit’, aldus de deze week gepresenteerde Asian Development Outlook.

Vietnam, dat al het voordeel heeft van lagere lonen (gemiddeld 120 dollar per maand tegen 350 dollar in China), heeft het meest profijt. De economie van dit land groeit dit jaar 7,9 procent, waarvan 2,3 procentpunt is te danken aan de ruziënde Amerikanen en Chinezen.

Bangladesh zal met 8,1 procent de snelstgroeiende economie van het continent worden. Ook Maleisië, Thailand en de Filipijnen wrijven zich in de handen.

Niet alleen in Azië profiteren landen van de handelsoorlog. Mexico heeft dit jaar de export naar de VS, vooral van auto-onderdelen, al met 6 procent zien toenemen. Ook Chili weet er gebruik van te maken.

President Trump is geen handelsoorlog tegen China begonnen om andere landen in het zadel te helpen. Hij wil juist extra banen in de VS creëren. Maar dat land kampt al met een overspannen arbeidsmarkt. Trump waakt wel nauwlettend dat Chinese bedrijven geen papieren vestigingen in andere landen optuigen waarmee ze de heffingen ontduiken. Vooral Vietnam zit in het verdachtenbankje.

Wie niet of nauwelijks profiteert is de Europese Unie. Een land als Duitsland wordt er juist van twee kanten door getroffen. Zowel de export van onderdelen en machines naar China is teruggevallen als die van auto’s naar de VS.

Daar kijkt niemand meer vergenoegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden