Commentaar Bert Lanting

Wie verliest de zelfbeheersing eerder, Iran of Amerika?

Demonstranten in Washington roepen de Amerikaanse regering op geen oorlog te voeren met Iran. Beeld AP Photo / Andrew Harnik

Op een haar na ontsnapte de wereld eind vorige week aan een nieuwe Golf-oorlog. Nadat Iran een Amerikaanse spionagedrone uit de lucht had geschoten, gaf president Trump het bevel voor een vergeldingsaanval. Maar op het laatste moment blies hij de aanval af ‘om mensenlevens te sparen’. Het bleef bij een cyberaanval op de wapensystemen van de Revolutionaire Garde.

Het is de vraag of beide partijen bij een volgend incident hun zelfbeheersing zullen kunnen bewaren. Sinds president Trump vorig jaar het atoomakkoord met Iran in de prullenbak gooide is de spanning tussen de twee landen steeds verder opgelopen. Maar de situatie is nog explosiever geworden, nu de VS Iran op de knieën proberen te dwingen door de olie-export van het land volledig af te knijpen.

Het was wel te voorzien dat Amerika’s wurgpoging de Revolutionaire Garde tot riskante acties zou drijven. De Iraanse hardliners voelen er niets voor de economische ondergang van Iran af te wachten. Vandaar de aanvallen op olietankers in de Golf, waarmee zij willen laten zien dat ook Iran een levensgevaarlijk economisch wapen in handen heeft.

Trump heeft zichzelf in deze hachelijke positie gemanoeuvreerd door zijn oren te laten hangen naar de hardliners aan Amerikaanse kant, zoals nationale veiligheidsadviseur John Bolton. Die pleitte al jaren voor het opzeggen van het atoomakkoord en het bombarderen van Iran.

Het is taal die Trump wel aanspreekt. Ook afgelopen weekeinde dreigde hij nog met de ‘volledige vernietiging’ van Iran. Maar tegelijk heeft Trump een diepe afkeer van nieuwe militaire avonturen waardoor de VS verstrikt zullen raken in een slepende oorlog.

Tot nog toe heeft Trumps Iran-beleid alleen maar nadelen opgeleverd. Volgens het internationale atoomagentschap IAEA hield Iran zich aan het akkoord, maar nu dreigt het ervan af te wijken. Tegelijk heeft Trump de export van olie uit de Golf in gevaar gebracht.

De enige uitweg voor Trump is de diplomatie weer voorrang te geven. Als je geen oorlog wil, moet je niet met oorlogsstokers op stap gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden