OpinieDoodswens

Wie verder leven te zwaar vindt, verdient hulp

Er is geen wetgeving nodig voor Voltooid leven. Wel moeten artsen weten waar ze aan toe zijn, stelt André Knottnerus.

Beeld Getty

Na het onderzoek van de commissie-Van Wijngaarden is het zonneklaar dat niet-terminaal zieke mensen die verder leven een te zware last vinden, op een breed hulpaanbod moeten kunnen rekenen. Want een solidaire samenleving mag niet laten gebeuren dat oplosbare gezondheids- en psychische problemen, sociale nood, financiële zorgen en de angst om anderen tot last te zijn, tot een vermijdbare dood leiden. Het is mooi dat het kabinet daarvoor wil gaan. Dat betekent dan wel dat het meer moet doen aan het oplossen van wanhopig makende knelpunten in zorg en sociaal beleid.

Tegelijkertijd kan het kabinet niet voorbijgaan aan het gegeven dat honderden mensen een diep doorleefde, alles overheersende wens hebben om hun leven menswaardig te kunnen beëindigen. De kernvraag daarbij is: mag een overheid die haar burgers aanspreekt op hun eigen verantwoordelijkheid de hulpvraag van hen, die ervan overtuigd zijn en blijven dat er geen reële alternatieven meer zijn, buiten het brede hulpaanbod houden?

André Knottnerus, voorzitter van de commissie, tijdens de bekendmaking van het advies over de selectie van gemeenten voor het experiment met een gesloten cannabisketen.Beeld ANP

Mijn antwoord op die vraag is: nee. Maar er zijn, gezien ook de bevindingen van de commissie-Van Wijngaarden, wel gedegen checks and balances nodig zoals ook de euthanasiewet die kent. Onafhankelijke hulpverleners moeten met de hulpvrager, familie en mantelzorgers in gesprek en adviseren over het hulpaanbod. De hulpvrager kan dan verder, samen met bij voorkeur de huisarts, want die heeft een breed overzicht over de problemen die spelen en werkt in de regel intensief samen in een psychosociaal samenwerkingsverband.

Ik ben het eens met de commissie-Schnabel dat met zo’n aanpak geen nieuwe wet nodig is, want de criteria ondraaglijk en uitzichtloos lijden kunnen worden toegepast bij alle nood die mensen tot een doodswens brengt. Wel zou duidelijker moeten worden vastgelegd dat het in aanmerking komen voor levensbeëindiging met inachtneming van alle zorgvuldigheidsvereisten een recht is, want dat vergt meer dan de bestaande bijzondere strafuitsluitingsgrond voor de hulpverlenende arts. Het zou niet meer mogen gebeuren dat een arts een ernstig lijdend iemand met een gerechtvaardigde euthanasiewens niet wil helpen en bovendien niet adequaat doorverwijst, met onnodig lijden als gevolg.

André Knottnerus is oud-hoogleraar huisartsgeneeskunde en oud-voorzitter van de Gezondheidsraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden