OpinieBladen in de VS

Wie luistert er naar Bidens verzoenende woorden?

Biden wil de twee Amerika’s weer tot elkaar brengen. Veel Amerikaanse columnisten vinden het een verademing, anderen vinden het hypocriet of een romantische illusie. 

New York Magazine met Joe Biden op de cover.Beeld NYM

Joe Biden sprak verzoenende woorden en deed, nadat de media hem tot winnaar van de Amerikaanse verkiezingen hadden uitgeroepen, in zijn toespraak de Trump-stemmers een handreiking. Het lijkt er niet op dat de Trump-aanhangers daarop zitten te wachten. Volgens peilingen denken de meesten dat er is gefraudeerd, zoals Trump beweert, en dat hun favoriet na rechtszaken alsnog zal kunnen aanblijven. ‘Herinnert u zich hoe Democraten opriepen tot vrede en eenheid in de dagen na de verkiezing van Donald Trump in 2016? Ik ook niet’, schrijft Jason Chaffetz in een opiniestuk op de site van Fox News.

Hij verwoordt een breed gedragen gevoel onder Republikeinen. Hypocriet, is de kwalificatie die Trump-aanhangers in straatinterviews geven op de oproep van Democraten om te proberen de polarisatie te boven te komen. Chaffetz herinnert aan het de ‘Resistance’, de oproep in 2016 tot verzet tegen Trump, de fraude-claims, de enorme verontwaardiging bij de aanhangers van Hillary Clinton. En dat ging al die jaren door, het beschimpen van de president en zijn aanhang.

Meer dan 70 miljoen idioten

Chaffetz heeft zich gestoord aan een tweet van Michelle Obama, waarin ze erop wijst dat veel Amerikanen voor de ‘status quo’ stemden, hoewel ze zo ‘haat, leugens, chaos en verdeeldheid steunden’ en dat er veel werk aan de winkel is om hen binnenboord te halen. Chaffetz: ‘Met andere woorden, Trump-stemmers, meer dan 70 miljoen, zijn idioten. Dat klinkt voor mij niet als een stap naar eenheid.’ Republikeinen kunnen zich er beter niets van aantrekken en gaan vechten om hun belangen overeind te houden.

De bewondering voor de toespraak van Biden valt vooral te horen in de progressieve media. Raar dat zulke cliché-woorden, die we bij zo veel aanstaande presidenten hebben gehoord, nu zo verfrissend en anders klinken, na bijna vier regering-Trump, is een gedachte die opduikt in allerlei columns en commentaren. Het links-intellectuele blad The New Yorker haalt op­gelucht adem: ‘De Amerikaanse ­democratie heeft Donald Trump overleefd’, staat boven een lang stuk van David Remnick. Hij schetst de taak die Biden te wachten staat: het vertrouwen herstellen in ‘de werking van de democratie’, in de ‘integriteit van de overheid’, in de wetenschap.

Nationale therapie na trauma

New Yorker-collega Masha ­Gessen vraagt: ‘Hoe kan de ziel van de natie worden genezen na zo’n trauma?’ Daarvoor suggereert ze een therapeutische benadering, waarbij slachtoffers over hun traumatische ervaringen onder Trump vertellen. De kwestie moet worden onderzocht hoe hij ooit aan de macht kon komen, schrijft ze. Voor verzoenende sessies moeten Trump-aanhangers wel meedoen, en dat wordt misschien lastig geeft ze toe.

The New York Times-columnist Margaret Renkl denkt dat het zinloos is te proberen bijna 71 miljoen Amerikanen om te turnen, van wie ‘velen een T-shirt Make Liberals Cry Again dragen’. Die stemden willens en wetens op Trump, ‘ondanks zijn gelieg, zijn intimidatie, zijn bedrog, zijn racisme’. Die ‘gaan niet weg’, evenmin als ‘de gif spuwende rechtse media’. Ze heeft geen idee ‘wat de rest van ons daaraan kan veranderen’.

Vanuit de militante linkervleugel van de Democraten komen ongeduldige geluiden over de Biden-benadering. Boegbeeld Alexandria Ocasio-Cortez zei in een interview met The New York Times zaterdag al dat de zwaar tegenvallende resultaten voor de Democraten in het Huis en de Senaat niet komen door het linkse imago, maar juist omdat de Democraten een te weinig links profiel en programma hebben laten zien. De overgevoeligheid om voor ‘socialist’ te worden uitgemaakt, verlamt de partij, zei ze. De activisten vrezen dat Biden vier jaar zal verspillen aan ‘verzoening’ in plaats van progressieve maatregelen door te voeren.

Trumpisme is blijvertje

Ondertussen maken de Republikeinen zich op voor hun variant van ‘the Resistance’. Het trumpisme is een blijvertje, schrijft Joshua Green in Bloomberg Businessweek. Simpelweg omdat de Republikeinen niets beters in huis hebben. Wie kan op tegen Trumps populariteit, wie heeft een gematigd alternatief voor zijn speerpunten? En hij heeft een prachtige route ‘om aan de vergetelheid te ontsnappen’: hij kan meteen beginnen aan een campagne voor herverkiezing in 2024.

Frank Rich in New York Magazine waarschuwt de Democraten met de hardste woorden: ‘Amerika is niet het land dat Biden gelooft dat het is.’ Diens verzoenende toon getuigt van ‘romantische illusies’. De fundamentele kloof die ‘Amerikaanse stammen tegenover elkaar zet’ gaat niet weg. Integendeel, de Trump-fans zullen hem nog meer omarmen. De kopstukken van de rechtervleugel van de Republikeinen hebben zich achter het trumpisme geschaard. Dissidente conservatieven als die van het Lincoln ­Project hebben geen poot aan de grond gekregen. Trump heeft de ­Republikeinse partij helemaal niet gekaapt, zoals vaak wordt gezegd. Hij gaf een krachtige vertolking van standpunten die de partij ‘al een halve eeuw koestert’.

Nachtmerrie niet voorbij

De Republikeinen hebben het, afgezien van het presidentschap, goed gedaan. Er is geen reden waarom ze zouden inbinden. ‘Ze zijn veel eensgezinder dan de Democraten.’ Ze hebben het Hooggerechtshof in hun zak en ze hebben geen enkele reden om gematigder standpunten in te gaan nemen, schrijft Rich. Dit is geen situatie voor een zachte Biden-aanpak. ‘Onze lange nationale nachtmerrie is niet voorbij. Amnestie is geen optie. Een ieder die de wet heeft overtreden tijdens de regering-Trump moet worden vervolgd, zonder pardon.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden