Wie is er nou de zeurpiet als het om feministen gaat?

Hallo feministen, mogen wij mannen ook nog meepraten, vraagt Colin van Heezik zich af. Ja hoor, dat mag best. Feminisme is niet voorbehouden aan vrouwen. Maar zie jezelf niet als een man die het zo goed bedoelt en die steeds in de slag moet met 'vrouwen die altijd wat te zeiken hebben', stelt Lydia Sprenger.

Franse feministen protesteren 31 mei in Parijs ('feministe zijn is geen geestesziekte) tegen hun proces omdat ze hun borsten lieten zien tijdens een eerdere demonstratie voor homorechten. Beeld afp

Oh Colin, waar zal ik beginnen? Ik wilde het heel graag, echt waar. Ik wilde heel graag zeggen 'hoera, deze man heeft het begrepen!' Maar ik kan het niet, want ik geloof niet dat jij het begrijpt. Waar ik het met je eens ben: ja, feminisme moet niet voorbehouden zijn aan vrouwen. Ja, mannen zouden zich ook moeten uitspreken als feminist. Ja, feministen (m/v) hoeven het niet allemaal met elkaar eens te zijn.

Zoals je terecht Simone van Saarloos aanhaalt: er is niet maar één feminisme. Ikzelf vind manspreading in openbaar vervoer asociaal, maar niet per se een feministische kwestie (en ik vind ook dat je je tas weg moet halen van een stoel als iemand daar wil zitten). Ik heb door de jaren heen veel nagedacht en met andere mensen (waarvan sommigen zich wel en sommigen zich niet feminist noemen) gediscussieerd over de zin en onzin van een vrouwenquotum voor topposities. En ik ben er nog niet uit.

Twijfel over doel en middelen

Ik werk op een universitaire faculteit waar het aantal vrouwelijke voltijds hoogleraren in de afgelopen twee maanden is verdubbeld. Van twee naar vier op een totaal van tachtig, welteverstaan. Dus soms denk ik: een vrouwenquotum is nodig, anders gebeurt het niet. Andere keren denk ik: maar is dit het doel op zich? Is het niet belangrijker dat we een inclusiever idee definiëren van hoe werken op topniveau kan worden vormgegeven? Komt het niet vanzelf als we een ruimere opvatting van leiderschapskwaliteiten hanteren? En dan weer: kunnen we daarop wachten?

Zie je: niet alleen zijn niet alle feministen het met elkaar eens, binnen één feminist kan zelfs twijfel bestaan over welke middelen het doel dienen. Want het doel is: gelijkwaardigheid voor mannen en vrouwen. Dat is niet 'alles hetzelfde voor mannen en vrouwen', maar juist de variatie omarmen. Variatie die op de breuklijn kan liggen tussen man en vrouw, maar dit hoeft niet. Sterker nog: hoe meer we inderdaad de traditionele rolopvatting en identiteit van man en vrouw loslaten, hoe meer we zien dat overeenkomsten en verschillen tussen mensen op hele andere punten liggen dan geslacht. En hier raak je mij dus kwijt Colin.


'Mannelijke feminist'

Want hoewel je vind dat 'jij als mannelijke feminist' voor jezelf mag bepalen wat dat dan inhoudt, feminist zijn, vraag je vervolgens wel aan 'vrouwelijke feministen' om met een eenduidig 'discours van verbinding' op de proppen te komen. Met andere woorden: jij mag er lekker van maken wat je wil, maar het zou fijn als 'wij vrouwen' het een keertje onderling met elkaar eens worden over wat we als feministen precies willen. Maar met wie moet ik het dan eens worden, Colin?

Met die vriendin van die vriend van jou die het flesje te laat aan zijn baby gaf? Iets wat jij aanhaalt als symptomatisch voor de 'zeurende feminist die nooit eens 'hoera!' kan roepen?' Wat heb ik daarmee te maken, Colin? Misschien was ze gewoon chagrijnig omdat ze al weken te weinig slaapt. Misschien maakte ze zich als jonge moeder druk over of ze het zelf allemaal wel goed doet. Misschien is ze gewoon een bitch. Weet ik veel. Het heeft in ieder geval niets te maken met mijn opvatting van feminisme, of die van vele anderen.

En echt Colin, ik snap dat het vervelend is als alles wat je zegt meteen wordt gediskwalificeerd als 'mansplaining'. Ik ben het roerend met je eens dat het de discussies die gevoerd moeten worden in de weg staat als de afzender bij voorbaat wordt afgeschreven op basis van diens geslacht. Maar dit is nu precies wat jij doet: 'Vermijd de indruk dat feminisme altijd wel wat te zeuren heeft,' schrijf je. 'Bij elke vooruitgang wordt het feministische vergrootglas weer op iets anders gelegd' en 'er wordt zelden gejuicht dat mannen zo goed hun best doen om mee te veranderen, maar vooral eenzijdig geklaagd dat het nog lang niet goed genoeg is,' zeg je.


Circelredenering

Ik kan het dus niet met je oneens zijn, zónder je punt te bevestigen dat ik als vrouw weer wat te zeuren heb. Maar wie is hier nou de zeurpiet? Wie houdt er hardnekkig vast aan een verdeling van 'ik als man die het alleen maar goed bedoelt' tegen 'jullie vrouwen die altijd wat te zeiken hebben'? 'Veel feministen dulden geen tegenspraak,' roep je verongelijkt uit. Nee Colin, ik duld wel tegenspraak. Maar ik ben het niet met je eens, dat is wat anders. Ik heb naar je geluisterd en ik had best voor je willen juichen, als je me daar aanleiding toe gegeven had.

Maar ik lees hier niet het relaas van een man die zijn ruim bemeten krantencolumns gebruikt om genderstereotypen te doorbreken ten behoeve van meer gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Integendeel, jij tuigt het toxische idee van de 'zeurende vrouw' nog eens extra op om met een cirkelredenering je eigen gelijk te bevestigen. Dus het spijt me Colin, dat ik niet voor je juich, maar in mijn opvatting van feminisme staan we voor belangrijkere uitdagingen dan jouw tere (mannen)ziel te behoeden voor kritiek.
Nou, over dat vrouwenquotum bijvoorbeeld...

Lydia Sprenger is communicatiemedewerker bij de UvA en blogger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden