De kwestie Peter de Waard

Wie is de verliezer van Koolmees’ balans-act?

De ‘mijlpaal’, zoals Wouter Koolmees zijn arbeidsmarktwet noemde, was woensdag op de televisiejournaals ergens tussen de handtastelijkheden van jongeren in het Tilburgse zwembad en de rij-ontzegging voor Dave Roelvink gemoffeld.

Dat was veelbetekenend. In plaats van een mijlpaal te slaan, had de minister van Sociale Zaken een grabbelton neergezet. In enkele zinnen was zijn item niet te duiden, zodat de journaals het zo ver naar achter hadden geschoven dat de meeste kijkers al weggezapt waren naar de voorbeschouwing van Benfica-Ajax.

De ‘Wet Arbeidsmarkt in Balans’ is bedoeld om vast werk minder vast, en flexibel werk minder flexibel te maken. Ze moet ook de uitwassen van Asschers ‘Wet werk en zekerheid’ repareren. In werkelijkheid is het een pakket maatregelen dat andere maatregelen weer ongedaan moet maken. Omdat werkgevers en werknemers er hun obligate plasje over lieten gaan en de Raad van State er een grote bolus op liet vallen, was van de mijlpaal niets meer te zien.

De minister weerlegde de kritiek met een opmerking die in de annalen kan worden bijgeschreven als de meest opportunistische van 2018: ‘Als iedereen tegen is, moet het wel goed in balans zijn’.

Tot nu toe kon een werknemer alleen worden ontslagen vanwege één zwaarwegende reden, zoals ervandoor gaan met de bedrijfskas. In de toekomst kan dat ook wegens een opeenstapeling van futiliteiten: de bedrijfsoveral aan het verkeerde haakje hangen, een schrijfblokje met het bedrijfslogo mee naar huis nemen en de baas een hondenlul noemen. Maar als pleister op de wonde wordt de ontslagvergoeding dan verhoogd. Alsof vast daarmee minder vast wordt.

Werkgevers mogen weer drie jaarcontracten geven in plaats van twee, voordat ze iemand in vaste dienst nemen. Maar oproepcontracten zonder minimum aantal uren mogen niet langer dan één jaar duren. Alsof flexibel werk daarmee minder flexibel wordt.

Het meest concreet is nog het plan de ontslagvergoeding voor oudere werknemers met een lang contract te beperken. Asscher had die al teruggebracht tot maximaal 75 duizend euro. Koolmees gunt de werknemer nog eenderde maandsalaris voor elk gewerkt jaar in plaats van een half maandsalaris en een vol maandsalaris na tien jaar.

Wie 20 jaar fulltime als verkoper bij H&M heeft gewerkt (brutosalaris 1.800 per maand) kan hoogstens nog rekenen op 12 duizend euro ontslagvergoeding. Een werkende die de 60 nadert, moet met jaloezie kijken naar de leeftijdsgenoten die tijdens de crisis nog de volle buit kregen en nu bezig zijn een golfvaardigheidsbewijs te halen of met een museumjaarkaart naar ‘80 jaar oorlog’ gaan.

Niemand hoeft Koolmees te benijden. Hervorming van de arbeidsmarkt is een onmogelijk dossier. Wie slim is, slaat geen mijlpalen, maar zorgt ervoor zijn vingers niet te branden. Bedrijven vinden er, net als de journaals, wel een eigen uitweg voor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.