ColumnLoes Reijmer

Wie heeft nou een obsessie met genderneutrale wc’s?

null Beeld

Ik keek er toch even van op. Bij de Algemene Politieke Beschouwingen ging het deze week terecht veel over de grote problemen van deze tijd, de woon-, klimaat- en vertrouwenscrisis. Er moesten negentien fractievoorzitters spreken, de tijd was beperkt, elke zin telde, zou je denken. Maar Geert Wilders, leider van de op twee na grootste partij en eminence peroxide van het Binnenhof, ruimde een speciaal blokje in voor ‘de vreselijke woke-dictatuur’.

Piet Hein, Zwarte Piet, de NS die ‘goedemorgen reizigers’ zegt: het woke-spook werd ingekleurd met het vertrouwde patchwork aan ophefclichés, verhitte retweetjes van accounts met Nederlandse vlaggen in de naam gegarandeerd. ‘Toiletten worden genderneutraal gemaakt’, sprak de PVV-leider onheilspellend tot besluit, alsof er op dat moment stoottroepen oprukten naar ’s lands openbare wc’s om de urinoirs van de muur te trekken.

Het leek 2017 wel, toen ‘genderneutraal’ werd verkozen tot irritantste woord van het jaar. Nu zou je dat kunnen wijten aan de algehele sleetsheid van Wilders, een bekend verschijnsel als mensen veel te lang op dezelfde plek werken. Maar Joost Eerdmans, een kakelvers kipje in vergelijking met de PVV-leider, al is het maar omdat hij vaker van partij dan van montuur wisselt, begon er godbetert óók over. ‘We zijn allemaal fluïde en moeten genderneutraal naar het toilet’, aldus de fractievoorzitter van JA21.

Hallo, dacht ik, wiens obsessie is dit nu eigenlijk?

Zo’n belangrijk vraagstuk moet je empirisch aanpakken. En dus kamde ik de debatverslagen van de Tweede Kamer uit om te kijken hoe vaak, en door wie vooral, er over genderneutrale wc’s werd gesproken. Veertien keer gebeurde dat in de afgelopen vijf jaar, waarvan in overweldigende meerderheid door de PVV zelf: negen keer. De rechtse partijen VVD, CDA, SGP en JA21 namen allemaal een keer voor hun rekening. En de progressieve partijen? Het was hard zoeken, maar ik vond één poging het onderwerp te agenderen. Toenmalig PvdA-Kamerlid Kirsten van den Hul vroeg in 2019 aan de onderwijsministers of zij het belang van genderneutrale wc’s onderschreven ‘voor transgender- en genderdiverse scholieren’.

Nu zou de veldslag zich in lagere gremia kunnen afspelen, dat het laatste fort dat ons moet behoeden voor de woke-dictatuur de gemeentehuizen zijn, dat het bloed dáár tegen de witte tegels spat. Maar ook in krantenarchieven niets van dat alles. Jazeker, er zijn gemeenten en organisaties die de bordjes voor mannen en vrouwen in de afgelopen jaren hebben weggehaald, maar in de berichtgeving klinkt louter nuchterheid. De gemeente Veenendaal, de gemeente Zaanstad, het Deldense kunstmuseum No Hero: geen cultuurstrijd te bekennen.

Genderneutrale wc’s zijn natuurlijk een symbool. Van ‘gaan we daar nu ook al moeilijk over doen’, ‘bij welke letter van het alfabet zijn we eigenlijk’ en ‘de gewone mensen snappen er niets meer van’. Dat begon na de overwinning van Trump, toen Columbia-hoogleraar Mark Lilla het verlies van de Democraten iets te makkelijk in de schoenen van ‘identiteitspolitiek’ schoof. Nederlandse duiders begonnen ook al snel met zijn boek te zwaaien om de tanende populariteit van linkse partijen te verklaren. Maar klopt het wel? De SP is naar eigen zeggen wars van identiteitspolitiek, maar won óók niet bij de laatste drie verkiezingen. Logischerwijs hebben linkse partijen wat meer aandacht voor emancipatie, maar geobsedeerd door identiteit zijn ze zeker niet. In het debat deze week ijverden ze voor hogere salarissen, hogere belastingen voor het bedrijfsleven, voor meer huizen en betere buurten, allemaal sociaal-economisch dus, zaken waar de vergeten klasse iets aan heeft.

Op uitlatingen over genderneutrale wc’s waren ze in ieder geval niet te betrappen. Voor het ware pispotpopulisme moet u op rechts zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden